[Độc huyền cầm] 2 – 7


Chương 06 được chỉnh sửa nên mọi người cảm phiền bỏ chút thời gian đọc lại trước khi vào chương 07. Rất xin lỗi vì sự bất tiện này!

Chương 7: Vinh

 

“Trời mưa ướt cánh hoa bèo
Thương anh cho dẫu anh nghèo cũng thương[1]

 

 30

Photo by isis

 

Trời chưa sáng hẳn mà trên đường làng mờ sương đã đầy những bóng người. So vai trong cơn gió hãy còn ẩm lạnh, Lam Ninh hà hơi vào tay cho ấm, lặng lẽ nhìn những cậu học trò gồng gánh hòm xiểng đi qua. Người khá giả thì có thằng nhỏ theo hầu, bằng không thì cũng được tiễn chân đến tận đầu làng.

 

-Tiểu thư đợi ai vậy?

 

Cọng cỏ gà cọ vào vành tai nhồn nhột. Giọng nói bông đùa vang lên làm Lam Ninh giật bắn, nhảy lùi ra sau mấy bước, trống ngực đập thình thình. Tảng lờ vẻ mặt ấy, Thế Vinh chau mày nhìn theo hướng ban nãy cô gái dán mắt vào rồi nhún vai tỏ vẻ chẳng hiểu. Khác với những học trò khác, trên vai chàng chỉ có tay nải đựng vài bộ quần áo, ít giấy tờ, bút nghiên cùng tiền lộ phí, trông từ trên xuống dưới chẳng giống đi thi chút nào.

 

-Bỏ được lều chõng ở nhà đúng là nhẹ gánh thật! – Thế Vinh cười – Tiểu thư… thế này là… Cô…

 

Ngẩn ra nhìn tay nải căng phồng trước mắt, chàng không biết phải nói thế nào khi Lam Ninh dúi cái bọc ấy vào tay mình. Bên trong có một chiếc áo ấm, cơm nắm ăn đường và hai xâu tiền. Mấy ngón tay thon thon nhanh nhẹn vươn ra bao lấy bàn tay Thế Vinh khi chàng toan đưa trả lại số tiền. Nàng lắc đầu, nghiêm túc nhìn thẳng vào người đối diện.

 

“Ai lại tay không đến giáo phường bao giờ?” – Tớ giấy Lam Ninh dúi vào tay chàng viết mấy chữ ấy.

 

-Vậy… tôi nhận! – Thế Vinh cười cười, tung hứng tay nải trong tay – Đúng là đi thi chỉ có lãi thôi. Cô không biết mấy hôm trước họ hàng nhà tôi mang đến những gì đâu. Thóc, lợn, gà, tiền… đủ cả. Tôi bảo với u một năm chỉ cần lên kinh ứng thí độ ba lần thì đủ tiền cưới vợ.

 

Hình như chàng còn định nói gì nhưng từ gốc đa đầu làng có tiếng người rì rầm truyền tới làm đôi bên nhãng ra, bất giác lùi lại, nép vào sau cây cột chống ngoài điếm.

 

-Thôi, mình đưa đây cho tôi rồi về với con cho sớm! – Người đàn ông nghiêng người đón lấy đôi quang gánh trên vai gầy của thiếu phụ, cười rạng rỡ. – Tôi trảy kinh chứ có sung quân đâu mà mình nước mắt ngắn nước mắt dài. Lần này tôi quyết thi đỗ tiến sĩ để mình, để các con với hai bên nội ngoại mở mày mở mặt.

 

Kéo chéo áo lên lau nước mắt, người phụ nữ sụt sùi một chập, lần khân mãi mà chẳng cất bước.

 

-Ô hay! – Người chồng chẹp miệng, giục giã – Mình cứ đứng đấy tôi đi thế nào? Không phải nhắc nữa, tôi nhớ lời mình dặn rồi: ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ, không lo lắng quá… được chưa? Mình về đi kẻo các con mong!

 

Tựa đầu vào cây cột đã tróc hết nước sơn, trơ ra những thớ gỗ bạc phếch, mục ruỗng, đôi mắt trong như nhuốm một vạt nắng tươi thu cả vào cảnh chia tay bịn rịn.

 

-Đúng là… gái có công thì chồng chẳng phụ!

 

Câu nói bâng quơ ấy cùng ánh mắt nhìn xuống không hiểu sau làm hai má thiếu nữ nóng bừng, ửng đỏ. Tắng hắng mấy tiếng trong cổ họng, Lam Ninh đẩy khẽ Thế Vinh xuống thềm, ý bảo đi nhanh kẻo trễ. Lúc ấy, nắng mới tô rạng chân trời sau những lũy tre xanh màu như vỏ trứng. Nắng lọt qua tán lá đa dày thành những đốm sáng rực đến lóa mắt.

 

-Tiểu thư, nếu tôi thi trượt thì sao?

 

Chữ “trượt” vang lên làm những nếp nhăn xô lại ngay giữa trán thiếu nữ. Ai lại quở quang thế bao giờ, để người lớn nghe được rồi kiểu gì các cụ cũng giãy lên bảo đốt mồm đốt miệng có ngày.

 

“Thì thôi!” – Lam Ninh viết lên đất – “Đường dài mới biết ngựa hay. Anh đi buôn cũng được mà, có khi còn phát tài nhanh hơn ấy chứ!”

 

-Nghe cũng có lý! – Chàng chợt cúi thấp xuống, bảo – Tiểu thư chắc không để bụng chuyện không được làm phu nhân tiến sĩ mà chỉ được làm vợ một thầy đồ đâu nhỉ?

 

Cành cây trong tay rơi xuống đất, lăn tròn mấy vòng. Đôi mắt nâu mở lớn sững sờ in hình gương mặt vui vẻ với nụ cười nhẹ tênh.

 

-Thôi, tôi đi đấy. Mấy chuyện đó để sau này nói… Nhưng… cô cũng nghĩ dần đi nhé!

 

Đến khi bóng người cao gầy ấy đi xa đến mức không còn thấy rõ nét cười cùng đôi mắt đen lấp lánh, thiếu nữ mới vội vã đuổi theo nhưng chân chỉ chạm đến cái bóng lạnh của cây đa đầu làng. Níu lấy những rễ đa lòng thòng, Lam Ninh nép sau thân gỗ xù xì nổi những đường ngoằn ngoèo như con trăn lớn, ghé mắt nhìn theo đến lúc người khuất dạng. Khẽ khàng xoay lưng để không đụng phải những bình vôi đóng đầy vôi trắng bày la liệt xung quanh, nàng rút một thẻ hương, chấm lửa rồi trân trân nhìn cái miếu nhỏ bên gốc cây già. Lam Ninh cứ đứng thế một hồi trong làn khói thơm như tơ mỏng vấn vít, mãi mới cắm hương vào bát nhang. Thần cây đa, ma cây gạo, các cụ đã bảo vậy nên cứ tin một lần xem sao.

 

 

 

Xòe tay nhẩm tính, kì thi Hội tại kinh sư chỉ còn chưa đầy mười lăm ngày nữa đã đến.

 

 

 

Xanh xanh nõn nà nhưng sắc lá mới trên nền cảnh cũ kĩ, yên ả một cách già nua. Hải Triều chống tay lên bậu cửa sổ, đăm đăm nhìn cây cối nghiêng mình trong gió xuân xôn xao một khoảnh nắng vàng. Hoa mơ, hoa đào đã tàn gần hết, nghĩ đến tháng ba lại thấy nao nao nhớ sắc đỏ mộc miên[2] bên cái ao vuông với thủy đình người ta hay bày trò rối nước. Cung thành tráng lệ, uy nghi từng ấy nhưng lại tìm không nổi một một sắc hoa rực rỡ mê mẩn, chẳng biết úa tàn. Nhưng ngẫm ra cũng có lý cả, mộc miên đơn độc một đất một trời vốn không hợp với chốn này, huồng hồ hoàng cung diễm lệ là nơi chứa vạn điều tốt lành, sung túc, sắc hoa ấy… thực sự không thật lành.

 

-Bẩm Sung nghi, hoạn quan Đức Vượng vừa qua báo chút nữa quan gia sẽ ghé cung Vĩnh Ninh. – Ngọc Hồ khom lưng, nói khẽ vào tai Hải Triều để khỏi đánh thức công chúa Gia Thục đang ngủ say trong vòng tay ấy.

 

Nhìn cái gật đầu lơ đãng của nữ chủ nhân, thiếu nữ đành mím môi im lặng. Mấy lời đề nghị dọn trà bánh hay bảo ngự trù chuẩn bị cơm trưa đều bị nuốt cả vào trong. Chỉ cần tĩnh trí lại trong chốc lát giữa cái trầm mặc của cung Vĩnh Ninh, Ngọc Hồ có thể nhớ rõ từng âm sắc, từng câu chữ vang lên vào đêm hôm ấy. Hoàng đế nói mà không để Nguyễn Sung nghi kịp phản kháng dù chỉ một lời:

 

“Không đúng sao? Nguyễn Hải Triều là con gái đại văn thần Nguyễn Trãi, chắt gái của Băng Hồ tiên sinh[3], là nữ nhân mang huyết thống quý tộc nhà Trần. Quý tộc cũng có năm bảy đường quý tộc, nhưng dòng dõi của Chiêu Minh vương Trần Quang Khải thì… Hậu cung của trẫm không thể có nữ nhân nào cao quý hơn ngươi!”

 

Ngọc Hồ đã đoán việc Hoàng đế sai nàng theo hầu vị Sung nghi này hẳn có ẩn tình, nhưng có nằm mơ nàng cũng chẳng thể ngờ cô gái xuất thân từ giáo phường ấy lại có gia thế khiến người ta nghe xong chỉ biết nín lặng. Ông trời thật khéo se duyên, khéo sắp đặt những tình cảnh dở khóc dở cười. Từ địa vị kẻ thấp kém nhất, chỉ bằng mấy câu lại vụt trở thành người tôn quý nhất, cái tôn quý thực sự khiến người ta thèm thuồng. Ngọc Hồ nghe ra trong lời nói của Tư Thành sự ngạo nghễ, quả quyết ẩn chứa ý cười, lại cảm thấy một điều gì đó mơ hồ khi Hoàng đế gọi thẳng họ “Trần” ra miệng. Và đã có lúc, cô gái trẻ thấy ớn lạnh vô cớ chạy dọc sống lưng. Đem thắc mắc ấy đi hỏi Ngô Quân, cái nàng nhận được là một ánh mắt nghiêm nghị cứng nhắc cùng lời đe: “Chỉ nên biết việc của mình!”. Phận nô tì dù thân thiết với chủ nhân đến mấy cũng không được phép bàn luận công to việc lớn, lẽ này cô gái rất hiểu. Có điều, nàng luôn cảm thấy mối quan hệ của quan gia với Nguyễn Sung nghi quái gở đến thế cũng bởi hai chữ “ả đào”. Nay mọi sự hai năm rõ mười, có lẽ nào… Người có thể khiến quan gia suốt mấy năm trời hao tổn ít nhiều tâm tư như vậy đâu dễ được mấy ai.

 

-Em bế công chúa vào buồng giúp ta! – Hải Triều nhỏ giọng nói khi đưa tay kéo lại chiếc áo hồng trên người con bé – Nhớ canh chừng đừng để Hoàng thái tử nghịch ngợm chạy vào trêu chọc Gia Thục. Thằng bé này cứ sểnh ra là lại nhéo má, chọc cho em khóc mới thôi. Thật không thể chịu được!

 

-Nô tì thấy Điện hạ lanh lợi, thông minh nên ai cũng quý mến! – Thiếu nữ cười cười đáp lại – A, nói mới nhớ… giờ này Điện hạ nên về rồi mới đúng, Hoàng thái hậu còn phải tụng kinh. Để nô tì sai người đi đón…

 

Câu còn chưa nói hết, nét mặt nghiêm nghị của Hải Triều đã làm Ngọc Hồ im bặt, lẳng lặng lui xuống. Nhìn lướt qua bộ dạng nhếch nhác của Lê Tranh cùng Kiến Chương và Thượng Phúc, môi nàng phải mím lại để khỏi cười thành tiếng. Hai tên hoạn quan dập đầu tạ lỗi, chưa kịp thanh minh thì đã bị Nguyễn Sung nghi ra hiệu bảo im lặng.

 

-Con… hôm nay… – Lê Tranh cúi đầu, di di chân trên nền gạch rồi chuyển qua cọ cọ, chùi chùi đôi giày lấm lem vào ống quần. Chưa cần ai khảo, thằng bé đã tự cung khai – … đuổi theo… con… cóc!

 

Uể oải vẫy tay gọi con lại gần mình, nàng đón lấy chiếc khăn dấp nước ấm từ tay Thụy An, lau sạch mặt mũi cho nó rồi thở dài:

 

-Muốn làm gì thì làm nhưng đừng đánh đập những con vật nhỏ hơn mình. Mẹ từng kể cho con chuyện cóc kiện Trời rồi đúng không?

 

Đôi mắt đen láy nheo lại rồi mở to như thể nghĩ ra điều gì, thằng bé chu miệng líu lo:

 

-Mẹ bảo: “Con cóc là cậu ông Trời. Nếu ai đánh nó thì Trời đánh cho”. Bác Cung vương bảo con phụ hoàng là… là… Thiên tử. Thế… phụ hoàng phải gọi con cóc là gì?

 

Thụy An, Kiến Chương, Thượng Phúc vì câu hỏi ngây thơ ấy của Hoàng thái tử điện hạ mà cúi gằm mặt, quá nửa là vì không dám bật cười. Khổ sở nhìn ánh mắt chờ mong của thằng bé đang ôm riết lấy mình, miệng Hải Triều hết mở ra rồi khép lại, ậm ừ mãi.

 

-Mẫu thân con đúng là biết rất nhiều chuyện thú vị trong dân gian. Tranh, lại đây! – Giọng nói thản nhiên vang lên ngoài ngưỡng cửa khiến tất cả người trong phòng giật mình, quỳ vội xuống hành lễ.

 

-A, phụ hoàng! – Quay phắt lại, cậu bé quên hết lễ nghi mà phăm phăm chạy lao đến vòng tay của Tư Thành, khanh khách cười khi được cha nhấc bổng lên.

 

Cụng nhẹ trán mình vào trán con trai, chàng vui miệng bảo:

 

-Nên gọi thế nào đây? Ngọc Huyên, nàng biết không?

 

Tuy cúi đầu tránh né nhìn thẳng vào long nhan nhưng nàng lại cảm thấy rõ ràng ánh mắt Hoàng đế chiếu xuống đỉnh đầu mình vừa nghiêm khắc lại vừa thoải mái, vừa cợt nhả nhưng lại đang nghiêm túc.

 

-Thần thiếp nghĩ đương nhiên là phải theo đúng lễ nghi rồi. – Ngẩng lên, Hải Triều cười nhẹ tênh – Hoàng thái tử, phụ hoàng vẫn dạy con phải biết tôn ti trật tự, phải lễ phép với người trên đúng không?

 

Khóe miệng cong cong ấy còn nhích lên nữa khi đứa bé cật lực gật đầu. Nàng nhướn người, vuốt ve hai má hây hây của con, hạ giọng:

 

-Mẹ nói cho con một bí mật: Sau khi cầu được mưa xuống, con cóc oai vệ, tài giỏi năm xưa sống ẩn mình giữa các loài vật khác. Nó truyền lại việc nghiến răng để phòng khi thiên hạ gặp hạn hán, con cháu mình sẽ nhắc Ngọc Hoàng nhớ việc cũ mà ban mưa xuống. Thực ra trên đời chỉ có một con cóc được gọi là cậu ông Trời thôi. Vì không mấy ai biết bí mật này nên họ cứ gọi tất cả cóc trên đời bằng cái tên như vậy. Gọi thì phải đúng, cũng như con đâu thể gọi bất kì ai là “mẹ” đúng không?

 

Đôi lông mày chau lại, thằng bé phồng má suy nghĩ một hồi rồi mới gật gật đầu. Quay sang bá cổ Tư Thành, Tranh nhõng nhẽo:

 

-Phụ hoàng, con muốn gặp ông cóc ấy cơ!

 

-Được rồi, khi nào phụ hoàng được diện kiến ông cóc oai phong ấy… – Chàng đưa tay vỗ yêu cái má phúng phính của Lê Tranh còn mắt lại tự nhiên quét tới gương mặt Hải Triều như thể đoán định điều gì. Khoảnh khắc đó rất nhanh, mơ hồ đến mức chỉ thấy sự trìu mến khi Hoàng đế nhìn Hoàng thái tử. Chàng ngọt ngào bảo – … phụ hoàng nhất định sẽ gọi con đi, được không? Giờ theo Thụy An vào ngủ trưa đi.

 

Nghe ý chỉ ấy, kẻ dưới trong cung Vĩnh Ninh không ai bảo ai, ngay lập tức lui cả ra ngoài. Băn khoăn không hiểu trong những lời vừa nói ra liệu có điểm nào không phải mà Hoàng đế lại nhìn mình như vậy, Hải Triều lẳng lặng rót trà vào chén rồi đặt xuống chiếc kỷ gỗ, định quay lưng dời đi thì bị gọi giật lại:

 

-Ngươi theo trẫm xuất cung. Bây giờ.

 

Hàng mi rung nhẹ khi nàng ngước nhìn, chút ngạc nhiên thoảng qua rồi tắt ngấm trong đáy mắt khi cô gái cúi đầu tuân chỉ. Thoải mái nửa nằm nửa ngồi trên chiếc sập gỗ, mũi giày gấm trắng để mộc không thêu nhịp nhịp lên xuống, giọng nói không lên cao không xuống thấp vang lên từ sau cuốn sách để mở che hết gương mặt của Tư Thành:

 

-Người của đội nữ nhạc luân phiên được nghỉ phép về quê. Nhanh sửa soạn đi.

 

Những răng lược bằng sừng trượt từng đường đều nhau chằn chặn trên suối tóc đen vắt qua vai gầy. Hải Triều bất chợt ngừng tay, ngắm nhìn hình bóng trong chiếc gương đồng sáng loáng. Đã lâu như vậy mà bậu cửa ở giáo phường Khán Xuân đã thấp bao giờ, có lẽ chị Oanh nói đúng, cái nàng từ bỏ vốn không phải chỉ là một mái nhà che mưa che nắng.

 

-Vấn tóc đuôi gà mới đúng![4]

 

Ngón tay chấm sáp son quệt một đường trên môi mềm dừng lại. Nhìn bóng hình trong gương, bàn tay nhanh nhẹn cầm cây lược sừng chải một kiểu tóc khác. Kéo vạt áo tứ thân cho ngay ngắn, vuốt phẳng dải dây lưng màu hoa hiên cùng sợi xà tích với hộp trầu chạm nổi bách hoa, thân người mới nhổm đứng dậy đã bị ấn trở lại ghế. Trước mắt trắng màu áo gấm khi Tư Thành khom người, giắt lên mái tóc nàng cây trâm. Người vừa buông tay, chùm lá bạc rủ xuống khẽ va vào nhau thành những tiếng leng keng trong trẻo. Nét môi cương nghị nhếch lên một cái tựa như cười rồi tắt ngay trong chớp mắt.

 

Xe ngựa ra khỏi Đoan Môn liền tăng tốc chạy về phía Nam kinh thành. Ngồi thu mình trong góc, nàng dán mắt lên đôi con bướm bằng bạc lồng qua chùm tơ nhuộm hồng tiệp màu với dây thao thả buông xuống từ vánh nón. Chưa kịp nhìn kĩ những đường chạm tinh tế trên đôi cánh mỏng, ngựa đã chạy chậm dần rồi dừng hẳn lại trong sự ngạc nhiên của Hải Triều. Cây quạt trúc trong tay Tư Thành nâng tấm mành phủ phía trước xe lên thành một khe hở hẹp.

 

-Ngô Quân, Ngọc Hồ hai ngươi theo hầu Sung nghi. – Ngừng lại một chút, chàng quay đầu – Nàng đợi ta ở Khán Xuân.

 

-Thần thiếp đội ơn quan gia. Quan gia đi thong thả!

 

Lời chưa nói hết, người mặc áo trắng đã xuống khỏi xe từ lúc nào. Đưa mắt nhìn qua tấm mành tre hãy còn đung đưa, nàng loáng thoáng thấy dãy tường gạch thấp bao ngoài khuôn viên cây cối xanh rì, tứ bề tĩnh mịch dù có lắm kẻ ra người vào. Kì thi hội còn chưa đến mười ngày nữa sẽ bắt đầu, muốn gặp được sĩ nhân đâu thể chọn nơi nào khác ngoài Văn Miếu, Quốc Tử Giám.

 

Xe ngựa đi mất. Bóng người đổ mờ trên tấm bia hạ mã[5]. Thay vì nhập vào toán thanh niên đang sửa soạn vào trong lễ bái, Tư Thành xoay người, thong thả cất bước theo hướng ngược lại, đi dọc theo bờ tường gạch vồ thâm thấp trước sự ngạc nhiên của mấy cận vệ.

 

-Tiên Phúc tự[6]? Đây có phải chỗ ông chủ nhà trọ bảo chúng ta không nhỉ? Ông ấy nói là chùa Bà Nành cơ mà. – Mấy người túm tụi nhỏ to trong góc phố.

 

-Các huynh đến đúng chỗ rồi! – Chiếc quạt trúc trong tay gấp lại gọn ghẽ khi Tư Thành vui miệng cất lời – Tiên Phúc là tên chữ, còn người Kẻ Chợ vẫn quen gọi chùa này là chùa Bà Nành.

 

-Hóa ra là vậy! – Một người thanh niên ngoái lại, hào hứng tiếp lời – Nghe vậy xem chừng huynh ông là người thượng kinh? Chúng tôi từ nơi khác đến, thực lòng muốn biết sao chùa lại có tên như vậy.

 

Cây quạt chỉ về phía cô gái bán hàng đương luôn tay luôn chân, ngồi dưới gốc cây si sum suê mọc lan cành lá che khuất cả cổng chùa. Tư Thành đáp:

 

-Hồi xưa ở đây có một bà cụ bán sữa đậu nành và bánh trái cho học sinh trường Giám. Số tiền tích góp được cụ phát tâm công đức, dựng chùa cho sư tu trì nên chùa mới có tên nôm là chùa Bà Nành. Cô chủ quán kia hình như là cháu gái bà cụ thì phải. À… thất lễ quá, mải nói từ nãy mà tôi quên mất không hỏi quý tính đại danh của các huynh đây.

 

-Không dám, không dám! – Mấy người thanh niên vội xua tay.

 

Trong đám ấy, người mau miệng đối đáp từ đầu khiêm tốn cất lời:

 

-Tôi họ Lương, tự Cảnh Nghị, người xã Cao Hương, huyện Thiên Bản. Còn đây là Quách huynh, Nguyễn huynh…

 

Lần lượt từng nho sinh tự giới thiệu nhưng thực lòng Tư Thành không thể nhớ hết. Duy có người đầu tiên lên tiếng tự xưng họ Lương, quê ở Thiên Bản là nổi bật hơn cả. Xem ra kẻ ấy chính là thần đồng trấn Sơn Nam Hạ được lắm quan văn trong ngoài đồn đại, kì vọng lần này sẽ giật được khôi nguyên. Người tính không bằng trời tính, ai ngờ đâu cơ duyên gặp gỡ lại đến sớm vậy. Cất tiếng cười vui vẻ, Tư Thành chắp tay cúi xuống:

 

-Đã nghe danh, đã nghe danh, thật may mắn khi được gặp toàn những nhân tài trong cõi. Tôi là Lê Hạo, người thôn Huy Văn, Đông Kinh. Đã gặp đây chi bằng chúng ta ngồi xuống uống chén nước, nói thêm đôi câu chuyện hẵng.

 

Đặt bát nước chè xuống cái chõng tre, trông vẻ mặt có phần ngạc nhiên của Tư Thành khi thấy Cảnh Nghị tạm bỏ dở cuộc nói chuyện để vào chùa, Đình Bảo nói khẽ, nửa như tâm sự, nửa như phân trần:

 

-Cậu ta là người khoáng đạt, tuy là kẻ đọc sách thánh hiền nhưng hỏi đến kinh kệ Phật pháp, không có gì không biết. Hồi mới quen, tôi cũng tò mò như huynh vậy. Kệ cậu ta đi, vãn cảnh chùa chán tự khắc sẽ trở ra thôi.

 

-Vậy sao? – Chàng nói nhẹ tênh. Quả nhiên một lúc sau, chàng trai tên Cảnh Nghị quay lại, thay bộ mặt nghiêm túc ban nãy bằng một vẻ hào hứng, phấn khởi không chút giấu diếm. Thấy vậy Tư Thành mới nói – Lương huynh không những theo Nho gia mà còn có lòng hướng Phật, thực sự làm tôi ngưỡng mộ!

 

Bật cười đáp lại, Thế Vinh nhìn Quách Đình Bảo trước rồi mới đáp:

 

-Anh lại nghe Quách huynh đây nói này nói kia rồi đúng không? Đạo lý Thánh hiền hay giáo lý nhà Phật đều có những điểm thâm sâu, uyên bác, là kẻ hậu sinh nên cố học được bao nhiêu thì học bằng từng ấy thôi. Với cả… Đại Việt thời Lý, thời Trần được thái bình thịnh trị cũng nhờ công không nhỏ của Phật giáo. Xem chuyện xưa để biết việc thời nay là điều nên làm.

 

Chén nước xoay xoay giữa mấy ngón tay, ngẫm ngợi một hồi, Tư Thành mới lên tiếng:

 

-Nói như huynh, hiện giờ quan gia nên chú trọng Phật giáo để được như xưa?

 

Thẳng thắn lắc đầu, chàng trai cất giọng thản nhiên:

 

-Đạo Phật dù nhập thế đến mấy cũng không thể giúp quản lý đất nước. Đại Việt bây giờ và Đại Việt trước đây cũng chẳng hề giống nhau. Quan gia nhận ra điều ấy nên mới mở khoa thi chọn nhân tài trong đám sĩ tử cửa Khổng sân Trình. Hơn nữa, nho gia chủ trương pháp tiên vương[7], còn quan gia… Không hiểu sao tôi luôn cảm thấy quan gia còn là người am hiểu Pháp gia của Hàn Phi Tử. Mọi việc người làm đều hướng theo pháp hậu vương[8]. Đã thuận theo thời cuộc như vậy thì sao phải thấy hoài tiếc địa vị của đạo Phật trong quá khứ?

 

Chén gốm men trắng đã cạn nước không còn xoay tới xoay lui giữa những ngón tay. Mấy chàng thanh niên gật đầu tỏ ý tán đồng, duy chỉ có chàng trai mặc áo trắng ngồi lặng thinh, đưa mắt nhìn Cảnh Nghị một hồi rồi mới mỉm cười:

 

-Nghe huynh nói tự nhiên ta nghĩ đến mấy câu của người phương Bắc, là: Dĩ Phật trị tâm. Dĩ Đạo trị thân. Dĩ Nho trị thế[9]. Luận giải của Lương huynh thực khiến tôi tâm phục khẩu phục… Chẳng hay hôm nay các huynh đến tận đây là do cao hứng hay là vì cuộc bình văn trong nhà Giám?

 

Nghe đến đấy, tự nhiên Đình Bảo cất tiếng cười chừng như bất đắc dĩ:

 

-Chẳng giấu gì huynh, kì thi Hội chẳng còn mấy bữa nữa nên ai cũng muốn ở nhà trọ cố ôn luyện thêm. Chẳng qua vì tên họ Lương này rủ rê nên chúng tôi mới ra ngoài xem cảnh đô thành. Hắn thì giỏi giang rồi nên mới thoải mái như vậy, đâu như lũ chúng tôi.

 

-Huynh nói như thể tất cả là lỗi của tôi ấy nhỉ? – Thế Vinh nheo nheo mắt, giả vờ phật ý.

 

-Tôi lại còn không biết tính cậu nữa chắc? – Quách Đình Bảo vặc lại – Cảnh Nghị, cậu đừng tưởng tôi không biết hồi cuối năm ngoái cậu sang tận Phúc Khê nhưng không vào nhà tôi, rồi bảo cái gì mà sắp đến kì thi mà còn cố vùi đầu vào sách vở, người như vậy chẳng có gì đáng để bàn luận cùng.

 

-Ha ha ha, là tôi coi trời bằng vung, Quách huynh đại lượng không nên để bụng mới phải. – Vội đứng dậy, Thế Vinh cúi đầu tỏ ý xin lỗi rồi kiếm cớ cáo lui trước – Giờ còn có việc nên tôi đành phải về, xin các huynh ông lượng thứ cho.

 

-Lương huynh không tham gia cuộc bình văn sao? – Tư Thành bâng quơ hỏi nhưng mắt không giấu sự nghiêm túc.

 

-Không, tôi còn có việc quan trọng hơn. À, Lê huynh là người Đông Kinh, chẳng hay huynh có biết muốn đến giáo phường Khán Xuân thì đi đường nào cho gần không?

 

-Giáo phường… Khán Xuân? Lương huynh quả là người biết chơi. – Cây quạt trúc trong tay xòe rộng, chàng thoải mái cất tiếng cười – Các đào nương nổi tiếng nhất kinh thành đều ở trong giáo phường ấy. Tôi đang tiện đường qua đó, chúng ta cùng đi.

 

Khom lưng tỏ ý cảm kích, Thế Vinh lắc đầu, cất lời không giống như đang phân trần:

 

-Tôi đến Khán Xuân không phải để nghe hát. Là… muốn tìm người quen.

 

 

 

***

 

 

 

Mặt sập gỗ bóng loáng, phẳng lì phản chiếu hình ảnh mờ mờ của người con gái đang nghiêng mình say ngủ, xung quanh là bộn bề những áo gấm, dải lụa đủ màu, sực nức hương thơm. Nàng còn không thèm nằm cho ngay ngắn, chân hãy còn để thòng xuống đất, cửa cũng chẳng khép kĩ, gối chỉ cách mấy gang tay mà cũng lười kéo ra. Con Mận lom khom thu dọn đồ đạc xung quanh, chốc chốc lại ngây người nhìn cô gái đang ngủ chừng như mê mẩn lắm. Nó không biết các cụ bảo gái một con trông mòn con mắt, chỉ ngây thơ nghĩ sau mấy năm ăn sung mặc sướng trong cung nên Hải Triều đã đẹp lại còn đẹp hơn như vậy.

 

-Cái con này, nhà có phải không có chăn chiếu đâu mà phải khổ sở như vậy. Dậy, dậy chị trải đệm cho nằm! – Giọng nói nghe hơi gắt nhưng âu yếm vang lên làm cả con Mận lẫn Hải Triều giật mình.

 

-Không cần đâu, em chỉ nằm một lát thôi. – Nàng mở hé mắt, chẳng buồn nhúc nhích – Chị Oanh, dưới bếp còn cơm, có cá kho với dưa chua đúng không? Để em xuống ăn.

 

Phẩy tay ra hiệu cho con Mận dọn mâm bát, Kim Oanh thở dài rồi giở chăn bông đắp lên người Hải Triều. Những ngón tay lạnh ngắt co lại khi cái chăn dày phủ xuống, nàng giấu nửa gương mặt vào trong, cọ mũi lên lớp vải mềm ấm sực. Đáy mắt đen trong trẻo in hình những ngón tay thon của chị Oanh khẽ khàng nâng lên rồi đặt xuống những miếng trầu têm cánh phượng.

 

-Bà Tuân vẫn thích nhất là trầu em têm… À, hè năm ngoái… đại nhân Tuấn Ngọc có mang biếu thầy Nguyễn và ông trùm trà sen… Dạo này công việc làm ăn ở giáo phường rất tốt, khách khứa chẳng lúc nào ngớt… Hôm bữa thầy bị ốm, đích thân đại nhân Dương Đán lại nhà bắt mạch, bốc thuốc. Giờ thì tốt rồi…

 

Lời nói ngập ngừng, rời rạc mỗi lúc mỗi nhỏ dần. Kim Oanh muốn hỏi gì, cảm thấy gì, Hải Triều đều đoán được nhưng đến cuối cùng chị chỉ im lặng mà thôi. Rúc người vào sâu trong chiếc chăn bông, mi mắt dần dần khép lại dù cô gái chẳng còn buồn ngủ nữa.

 

-Chị… xin lỗi. – Ba chữ giản đơn khó khăn lắm mới nói được khỏi đầu môi, rất trầm, rất khẽ, nói rồi mà vẫn nghĩ chẳng đủ, chẳng làm nguôi bớt những cắn rứt trong lòng.

 

-Đó đâu phải lỗi của chị. Việc ấy chẳng sớm thì muộn cũng bị phanh phui, thế này có khi lại hay.

 

-Liệu mọi việc… có được… như ý không? – Cô gái ngập ngừng lên tiếng, cố không để người đứng ngoài cửa nghe thấy.

 

Hàng mi rủ xuống đôi mắt đen thẳm xa xăm. Những ngón tay dần dần duỗi ra, áp cả bàn tay lên mặt gỗ tỏa hơi lạnh át cả hơi ấm mỏng manh từ người Hải Triều. Nếu vạt áo trong tay Kim Oanh không phải bằng vải thì bị vần vò từ nãy đến giờ, nó đã nát bươm từ lúc nào. Nàng nghĩ thế, chăm chú nhìn bàn tay chị rất lâu, rất lâu rồi mới nói bằng giọng uể oải, nhạt nhòa, vô vị:

 

-Không thể xin, không thể cầu, càng không thể hy vọng.

 

-Bẩm cô… bẩm cô… – Con Lê sấp ngửa chạy vào, tí nữa xô đổ cả mâm cơm trên tay con Mận – Dưới nhà… dưới nhà… có người muốn gặp cô Ngọc Huyên ạ!

 

-Sớm vậy sao? – Nàng lẩm bẩm rồi chậm chạp ngồi dậy, ngoái nhìn qua vai – Chị Oanh, chị chải đầu cho em nhé?

 

Mỗi lần cây lược sừng trượt đi trên mái tóc tơ đen nhánh là mỗi lần sự run rẩy nơi mấy đầu ngón tay cô đào Oanh truyền đến. Trong chiếc gương đồng, cái Hải Triều thấy chỉ là một góc gương mặt thanh tú với một nét môi mím chặt. Nàng hạ giọng, cười trấn an:

 

-Từ giờ… chị không cần lo cho em nữa… Em ổn mà.

 

Vừa bước xuống cầu thang, cánh cửa bức bàn khép hờ đủ lộ ra nửa mặt của Kim Oanh. Chị đứng quay lưng về phía ánh sáng làm Hải Triều không thấy rõ biểu cảm trên gương mặt ấy. Trong đôi mắt tối thẫm kia là âu lo, là không cam tâm hay còn trùng trùng những điều gì nữa? Ơn nghĩa chị cho rằng mình nợ Mai Loan nàng luôn nghĩ chị trả đủ rồi. Lọn tóc đuôi gà quệt qua nước da như men trắng phớt sắc hồng, kéo theo nụ cười dâng đến khóe môi. Những ngón tay thanh nhã nâng tấm mành mành lên, nàng ghé mắt nhìn xuống theo hướng chỉ của con Lê.

 

-Người này… – Chăm chú nhìn xuống, cô gái cố gắng lục lại trong trí nhớ xem liệu đấy có phải vị khách nào từng gặp nhưng vô vọng, đành hỏi – Công tử ấy nói tìm ta?

 

Gật đầu khẳng định, Lê liến thoắng thêm vào:

 

-Cậu ấy hỏi em có cô đào nào tên Huyên ở đây không. Xưa nay người ta có hỏi cũng chỉ hỏi cô Ngọc Huyên hay Tiểu Kiều chứ ai lại…

 

Giật mình nhìn xuống đôi mắt trong veo của Lê, bàn tay lạnh ngắt bấu chặt vào lan can gỗ để lại những vệt ẩm lờ mờ. Ra hiệu cho con bé đi chọn một bộ ấm trà, Hải Triều thong thả bước xuống, lông mày hơi cau lại trong thoáng chốc trước khi trưng ra nụ cười phù hoa đẹp đẽ.

 

-Công tử quá bước đến Khán Xuân là vinh hạnh cho Tiểu Kiều. Chẳng hay em có thể làm gì để cậu được vừa lòng? – Cánh môi phơn phớt hồng đào nhếch lên mang theo giọng nói ngọt ngào nhưng không đưa đẩy. Đôi mắt đen lấp lánh đảo qua một lượt nhưng lại vội vàng cụp mi xuống khi chạm phải ánh nhìn nghiêm túc nọ.

 

-Nếu tôi có gì đường đột, lỗ mãng mong cô bỏ quá cho. – Người thanh niên mặc áo lục thẫm màu vừa trông thấy bóng nàng bước tới đã đứng dậy, trang trọng nói liền một mạch – Chuyện là thế này, có người tên Lam Ninh nhờ tôi đến kinh thành tìm đào nương tên Huyên có chút việc.

 

Vạt áo buông xuống nhẹ như lông hồng khỏi những ngón tay lơi lỏng. Hải Triều nhìn thẳng vào gương mặt đối diện không chút kiêng dè, nhìn đến mức làm người thanh niên bối rối. Ngần ấy năm tháng, ngần ấy chìm nổi đổi thay chồng chất lên nhau làm những vết tích của ngày xưa năm cũ trở thành những vạch chỉ mơ hồ chẳng dễ gì chắp nối. Nhưng nàng đoán được, đoán chắc đến sáu, bảy phần người trước mặt là ai.

 

-Lam Ninh? – Hải Triều nghiêng đầu, ánh sáng lóe lên nơi đáy mắt đã tắt từ lúc nào. Mày liễu thoáng chau lại rồi dãn ra theo nụ cười ngượng ngập – Thất lễ quá, khách nhớ đào nương mà đào nương lại không nhớ khách. Chẳng hay người ấy là công tử nhà nào, đã từng gặp em ở đâu thì may ra…

 

-Cô… không quen sao? Vậy mà người ấy lại nói mình qua lại rất thân với cô đào nổi danh ở giáo phường này. – Thế Vinh cất tiếng hỏi, ánh mắt kín đáo theo dõi từng biểu cảm nhỏ trên gương mặt đẹp đẽ đối diện, ngầm đối chiếu những đường nét ấy với kí ức của mình.

 

Lời nói không hề lúng túng mà chỉ có một sự ngờ vực tỉnh táo. Ngại ngần lắc đầu chừng như khổ sở lắm vì không thể làm khách quan hài lòng, Hải Triều khoát tay ra hiệu cho Lê đặt khay trà khảm trai xuống, tự mình rót nước rồi phân bua:

 

-Có khi công tử có nhầm em với ai rồi. Khách quen của Tiểu Kiều không nhiều, thực tình không có vị nào tên như vậy. Thôi thì đã mất công đến Khán Xuân, em chẳng giúp được gì, đành mời cậu chén trà.

 

Đầu ngón tay khẽ chạm vào nước da mềm mại thoang thoảng mùi thuốc bắc ấy làm cô gái vội rụt tay lại, ra chiều e lệ, ngại ngần. Thế Vinh lắc đầu, đôi mắt điềm tĩnh nhìn người trước mặt thêm một chốc rồi phảng phất những nét bông đùa như đang tự giễu mình.

 

-Cô nói cũng phải, Đông Kinh rộng như vậy, thời gian đã lâu, tìm một người có khác gì mò kim đáy bể. Thế mà lúc đầu tôi lại đinh ninh với tính nết của người đó đã chọn được nơi hợp với mình thì nhất định sẽ không dời đi trừ phi vạn bất đắc dĩ.

 

Mỉm cười xã giao chia sẻ với tâm tình của người thanh niên đối diện, Hải Triều lén quan sát những vị khách ra vào quanh đại sảnh của giáo phường. Linh cảm quả nhiên không sai. Cái lạnh lẽo uy hiếp mơ hồ không phải do thần hồn át thần tính mà bởi Hoàng đế không biết đã có mặt từ lúc nào. Người nhàn hạ thường trà, mông lung, lơ đãng như thể đang thả hồn trong tiếng hát, tiếng phách của các ả đào nhưng chắc chắn không bỏ qua dù chỉ một cử chỉ nhỏ của những con mồi trong tầm ngắm. Ngô Quân đứng hầu bên cạnh, không biết đã thưa lại những gì. Quả nhiên rất nhanh nhạy, quả nhiên rất chu toàn. Cổ tay vẩy nhẹ, chiếc quạt liền xòe rộng che bớt nét cười đã nhạt cùng vẻ toan tính hiện trên gương mặt Hải Triều.

 

-Nhìn quạt giấy tự nhiên nhớ người cũ, nhớ mấy vai đào lệch… Làm mất thì giờ của cô rồi, tôi xin phép! – Thế Vinh cất lời gọn ghẽ, thản nhiên như sự xuất hiện lúc ban đầu – Nếu sau này có cơ may gặp lại mong được một lần nghe giọng hát của cô Ngọc Huyên.

 

Mấy ngón tay nắm chặt quanh những nan tre gấp lại, Hải Triều cúi đầu đáp lễ, nhẹ giọng:

 

-Trông dáng dấp công tử, em mạo muội đoán cậu là sĩ tử ứng thí khoa này. Chúng ta cũng tạm coi như là có duyên, Tiểu Kiều thành tâm chúc cậu vạn sự như ý, tiền đồ rộng mở, sớm ngày tìm được ý trung nhân vừa lứa xứng đôi.

 

-Xin cảm tạ! – Chàng cúi đầu, trầm mặc thêm một hồi rồi mới cười cười đáp – Tôi thực lòng không biết phải chúc một đào nương điều gì mới là đúng, thôi thì… cứ có được hai chữ “bình an” là tốt đẹp rồi, cô bảo có phải không?

 

“Bình an”?

 

Nàng lẩm bẩm, nhìn theo đến khi người thanh niên đi khuất. Lúc ấy, bờ vai gầy gồng lên mới có thể nhẹ nhõm hạ xuống theo một hơi thở ra thật dài. Nụ cười trên môi méo mó thật nhưng vẫn là một nụ cười. Trở vào, đảo mắt một vòng, Hải Triều nhận ra Hoàng đế đã dời đi, đến cả bóng áo màu lam của Ngô Quân cũng không còn thấy đâu nữa. Nhìn cặn trà trong chiếc chén gốm, chưa biết phải sắp xếp những suy nghĩ bộn bề trong đầu ra sao, Hải Triều liền thấy cánh tay mình bị ai đó kéo trĩu xuống. Ngọc Hồ cúi đầu, giọng nói tuy nhỏ nhưng rất rõ ràng:

 

-Bẩm phu nhân, ở nhà có chuyện. Đại nhân nói phu nhân hồi phủ gấp.

 

 

 

***

 

 

 

Mồ hôi lạnh rịn ra trên những vầng trán, kết lại thành giọt nhưng không ai dám cả gan đưa tay lên lau. Ngoài hiên, nắng vàng ruộm như một thứ điểm trang lên không khí hãy còn buốt cóng của buổi đầu xuân. Sự ấm áp của nắng trời càng đậm thì cái lạnh đến rùng mình lan ra trong tẩm cung càng khiến người ta kinh sợ.

 

Lặng như tờ. Ngón tay cái lần lần hạt gỗ trơn bóng trên tràng hạt theo nhịp niệm kinh. Dán mắt vào sợi dây đung đưa ấy, lắm kẻ cố mà không nuốt nổi nước bọt xuống cái cổ họng khô rát. Đột ngột, chuỗi âm thanh kèn kẹt vừa dài vừa mảnh truyền tới, kéo theo màu sáng rực quệt một đường trên những viên gạch ngả màu thẫm khi cánh cửa rộng mở.

 

-Thần thiếp bái kiến…

 

Vang trên ngưỡng cửa là giọng nói gấp gáp pha lẫn kinh ngạc vì sự có mặt của Ngọc Dao trong cung Vĩnh Ninh.

 

-Không cần đa lễ, Sung nghi về là tốt rồi. Mau vào trong xem thế nào.

 

Trên sàn, những chấm nước tròn chỉ còn để lại những vết mờ mờ. Rèm được buông xuống để giữ nhiệt ở trong. Hơi nóng tỏa ra từ những chậu than sưởi xộc tới làm người đương quen với không khí bên ngoài bất chợt thấy ngột ngạt.

 

-Mẹ!

 

Gạt thìa thuốc Thụy An đã đưa đến tận miệng, Lê Tranh nhướn nhướn người, vươn tay ôm chặt lấy cổ Hải Triều, vùi mặt vào vai nàng. Nàng đã muốn nói gì, nàng đã muốn hỏi gì… Bỗng chốc trong đầu cô gái trẻ chỉ còn lại những câu hỏi ấy cùng một khoảng trắng khi tiếng gọi kia vang lên. Là tủi thân, là làm nũng hay sợ mẹ đánh đòn? Nàng không biết khi hai đầu gối tì xuống bục gỗ kê chân đặt cạnh giường, ôm chặt lấy thân hình nhỏ bé ấy, áp thằng bé vào cơ thể mình.

 

-Bẩm Sung nghi, Hoàng thái tử vì ngâm nước bị nhiễm lạnh. Thần đã bắt mạch rồi sắc thuốc dâng lên. Cẩn thận theo dõi và nghỉ ngơi thì độ năm ngày là có thể khỏe lại. – Dương Đán lặng lẽ lên tiếng, không dám nhúc nhích.

 

-Bẩm Sung nghi, nô tì hầu hạ Điện hạ không chu đáo nên người mới sẩy chân ngã xuống đường nước lớn trong cung. Xin lệnh bà giáng tội! – Chưa cần để nàng lên tiếng, Thụy An đã quỳ rạp xuống, trán tì lên nền gạch, khẩn khiết thưa.

 

-Ngươi là tổng quản của cung Vĩnh Ninh, không lo không đến lượt mình bị trừng phạt. Nói, là kẻ nào sơ xuất?

 

Hoàng đế xuất hiện mà không để Đức Vượng thông báo làm đám người trong cung Vĩnh Ninh giật thót, không biết còn cách quỳ lạy nào có thể né tránh cơn thịnh nộ đang ngùn ngụt cháy kia. Hoạn quan, cung tì chỉ biết rúm người lại, cúi đầu chạm đất, đến cả thở mạnh cũng không dám.

 

-Chúng nô tì tắc trách, chúng nô tì biết tội rồi, cúi xin quan gia, cúi xin Sung nghi…

 

-LÁO XƯỢC!

 

Người thanh niên gầm lên, cánh tay áo vung tới làm lọ hoa gần đó rơi xuống đất vỡ “choang” một tiếng. Nhìn những mảnh gốm ngổn ngang đủ hình thù trên nền gạch, gương mặt vài kẻ chuyển xanh như đít nhái.

 

-Mạo phạm đến người của hoàng thất đã là tội chết, huống hồ đây là Hoàng thái tử, là người sẽ kế thừa ngai vàng của trẫm – Hoàng đế lạnh lùng nhìn xuống hai cung nữ chuyên hầu hạ Lê Tranh bị Kiến Chương lôi ra – Chỉ là sơ sẩy hay là mưu đồ phản nghịch? Trẫm đã cho người điều tra, thành thật cung khai thì còn cơ may, bằng không…

 

Bàn tay đặt trên lưng Lê Tranh siết lại thành nắm đấm, từng chút, từng chút một để không còn run lên nữa. Kéo chiếc chăn bông quấn lại quanh người con, Hải Triều từ từ mở hé mắt, liếc nhìn bàn tay để duỗi, thoải mái đặt trên đầu gối của Tư Thành. Sau lưng, tiếng nức nở kinh hoàng xen vào lời thanh minh đứt lìa rời rạc. Hoàng đế muốn dọa ai? Hoàng đế muốn cái gì? Không hiểu sao khi nhịp tim của đứa bé đập mạnh vào lồng ngực, Hải Triều tự nhiên nghĩ vậy. Hạ nhân ở cung Vĩnh Ninh không phải những kẻ được chọn bừa, liệu có thể phạm sai lầm tày đình thế này hay không?

 

-Nô tì không dám, nô tì… ngàn lần vạn lần không dám. Theo Sung nghi ngần ấy năm, nô tì có ăn gan hùm nuốt mật gấu cũng… cũng không…

 

-Dám hay không thì sự việc cũng đã rồi. Ngươi nói trẫm phải tin thế nào?

 

Váy áo lệt xệt khi có người lết bò tới trước, túm vội lấy vạt áo gấm của Hải Triều:

 

-Là chúng nô tì sai, là chúng nô tì không kịp chạy theo Điện hạ nên để ra nông nỗi này… Nhưng… nhưng Thúy Hồng trông thấy Điện hạ ngã xuống đường nước nhưng ả… ả cố tình không kêu lên… Nên mãi… mãi lúc sau chúng nô tì mới tìm thấy Điện hạ.

 

Cái tên “Thúy Hồng” vuột ra khỏi miệng cung tì nọ làm người ta nín lặng, không hẹn mà cùng đưa mắt nhìn nhau, không hẹn mà cùng nghĩ theo một hướng, không hẹn mà cùng lén nhìn nét mặt của Hoàng đế lẫn tấm lưng của Nguyễn Sung nghi.

 

Đặt tràng hạt xuống bàn, Ngọc Dao chưa kịp mở lời xét hỏi thì đã khựng lại vì tiếng quát của Nguyễn Sung nghi vẫn nổi tiếng kiệm lời, ôn hòa như nước.

 

-Thượng Phúc, ngươi vả miệng con tiện tì này cho ta. Dám làm thì dám nhận. Ta dạy các ngươi thế nào mà giờ vì muốn thoát tội thì lôi người khác xuống cùng? Chẳng nhẽ có bao nhiêu cung nữ đi qua lúc ấy thì đều mắc tội hết?

 

Nghe thanh âm gay gắt vang lên sát bên tai, Lê Tranh chợt co người lại trong vòng tay nàng. Nhắm tịt mắt, thằng bé sợ vì chưa bao giờ nó thấy mẹ lớn tiếng như thế, tức giận như thế. Vậy nhưng gương mặt nhìn nghiêng áp vào lưng đứa bé lại chẳng lộ vẻ gì giống với từng từ từng chữ nói ra miệng. Ngước trông sang, nàng vừa nhìn thấy đôi mắt tối thẫm phảng phất những ngờ vực ẩn cùng ý cười của Tư Thành thì hàng mi liền cụp xuống. Nhẹ nhàng tách đứa bé khỏi mình, Hải Triều cúi đầu, rành rọt:

 

-Thái tử nói cho phụ hoàng và Thái hậu biết tại sao con ngã xuống đường nước. Đừng nghĩ có thể nói dối được!

 

Cuống cuồng đưa tay bụm miệng rồi lắc đầu quầy quậy, thằng bé liếc trước nhìn sau như sợ con quỷ gớm ghiếc dưới địa ngục trong lời kể của mẹ sẽ từ đâu xuất hiện, tay cầm cái kẹp lớn nung đỏ cùng con dao sắt để cắt lưỡi người.

 

-Con… con trốn… trốn hai chị ấy… Rồi… rồi… trượt chân… ngã.

 

-Vậy là tự ý bỏ đi chơi, không nghe lời người lớn rồi tự ngã xuống nước, đúng không? – Nàng lạnh giọng làm đứa bé vừa gật đầu, vừa ngoạc miệng khóc, úp hai mu bàn tay che đi gương mặt nhòe nhoẹt nước mắt của mình.

 

Trong tiếng khóc nức nở như bị ai đánh đòn của con trẻ, trong những giọt nước mắt nối tiếp nhau tí tách rơi xuống, tưởng như nghe thấy một tiếng thở ra nhẹ nhõm. Hải Triều không biết chắc tiếng thở ấy là của ai nhưng nàng biết rõ điều mình làm là đúng, đúng thật. Vỗ về đứa bé trong lòng Hải Triều, Hoàng thái hậu cúi xuống, mỉm cười dịu dàng:

 

-Hoàng thái tử đã biết lỗi, quan gia và Sung nghi nên giơ cao đánh khẽ.

 

Kính cẩn cúi đầu, người con gái lễ phép, mềm mỏng đáp lại:

 

-Thần thiếp hiểu ạ! Việc hôm nay nên thế nào mẹ con thần thiếp xin nghe theo lời dạy bảo của quan gia và Hoàng thái hậu.

 

Câu nói ấy của chủ nhân làm Ngọc Hồ hơi giật mình, đầu óc còn rối rắm trong mớ thông tin nên chưa thể định thần ra nổi. Dụng ý của Nguyễn Sung nghi là gì, thiếu nữ có thể đoán ra nhưng đẩy sự việc đến nước này thì… Cạnh nàng, Thụy An kín đáo nhích khóe miệng lên thành một nụ cười vừa thích thú, vừa nể phục. Đẩy hết mọi việc cho Hoàng đế làm chủ, dù về sau có thế nào, có đụng chạm đến ai thì cũng chẳng lên quan đến Nguyễn Sung nghi lẫn Đông cung. Địa vị, danh tiếng của Nguyễn thị không những không hoen ố, sứt mẻ mà vẫn khiến lắm kẻ phải dè chừng. Nghĩ được đến đấy cũng đã là sâu xa nhưng không hiểu sao nàng thấy vẫn có gì đó chưa thật đầy đủ. Về phần Hoàng đế, theo hầu Tư Thành ngần ấy năm, Ngọc Hồ biết được một chuyện: Khi người ấy nổi trận lôi đình chưa chắc đã là trời nghiêng đất sụt, Hoàng đế đáng sợ nhất chính là khi nhếch môi cười cợt nói thật như đùa. Vậy hôm nay liệu sẽ thế nào?

 

Đón lấy đứa bé từ tay Hải Triều, Tư Thành thủ thỉ gì đó một hồi rồi mới cất giọng đều đều:

 

-Tội chết có thể miễn, tội sống không thể tha. Đức Vượng, lôi hai kẻ này ra ngoài đánh hai mươi trượng rồi chuyển xuống phòng giặt, mãi mãi không được hầu hạ trong các cung điện.

 

Khẩu dụ chỉ có vậy, thực sự chỉ có vậy, cơ hồ như chấm dứt mọi náo loạn. Ai ở đâu lại về chỗ nấy, trả lại cho cung Vĩnh Ninh sự tĩnh lặng vốn có như chưa hề ồn ào. Vịn tay Ngọc Hồ đứng lên, ánh mắt nàng dừng lại trên gương mặt anh tuấn của Tư Thành, dừng lại ở đôi mắt đen chợt sáng lên những tia nhìn kì quái, cười cợt có, dung túng cũng có, vui vẻ một cách bất chính cũng có. Cái cảm giác thiếu sót mơ hồ khi nghe khẩu dụ cuối cùng cũng rõ ràng. Quan gia sợ hậu cung quá yên bình nên mới cố tình vẽ ra thêm chuyện? Cách yêu của Hoàng đế cũng thật hơn đời, hơn người. Nữ nhân trong lòng trân quý là thế, tính toán để giữ yên là thế nhưng cũng có lúc cao hứng lôi ra làm trò chơi. Trò chơi này không phải như trò đánh khăng, đánh đáo của đám trẻ ngoài phố, đã chơi thì chỉ có thể hoặc sống hoặc chết. Kẻ sống được mới là nữ nhân xứng đáng được Hoàng đế yêu thương, trân trọng cả đời.

 

-Nghĩ gì vậy? – Chàng đột ngột hỏi, đặt Lê Tranh xuống giường, lơ đãng vỗ về.

 

Cúi đầu xuống thấp một chút, nàng nói lảng sang chuyện khác, coi như không hiểu những tính toán của người đối diện:

 

-Thần thiếp đang nghĩ người tính đúng là không lại được với trời. Trước giờ thần thiếp chỉ sợ Hoàng thái tử nghịch ngợm chơi gần những giếng nước trong cung, không nghĩ có ngày lại rơi xuống đường nước lớn. Nhưng nhờ hồng phúc của quan gia và Thái hậu nên con trẻ mới được vẹn toàn. Về sau thần thiếp sẽ chú ý hơn nữa, không để sự việc như hôm nay lặp lại.

 

Hoàng đế nhất định nghe rõ nhưng tuyệt nhiên không lời đáp lại.

 

Trái tim cả đời tưởng như thừa thãi nhưng từ khi bước vào Cung thành không biết đã bao nhiêu lần bị quăng quật, bị bóp nghẹt, hết treo lên rồi hạ xuống. Đêm ấy, một lần nữa thứ dư thừa trong con người Nguyễn Hải Triều lại bị kéo lên lơ lửng trên một sợi mành.

 

Đêm ấy, Hoàng thái tử phát sốt mãi không dứt.

 

-Ngươi qua điện Thừa Hoa nói mẫu hậu không cần sang, ở cung Vĩnh Ninh đã có người của Thái y viện túc trực rồi!

 

Hoàng đế nhỏ giọng nói với Đức Vượng rồi quay người trở vào trong.

 

-Bẩm quan gia, đã gần qua giờ Hợi[10] rồi ạ, xin người… – Thụy An chậm rãi bước tới, thận trọng đề nghị Tư Thành về tẩm cung nghỉ ngơi. Người phụ nữ nói chỉ để cho có nên không ngạc nhiên khi chàng phẩy tay bảo không cần nhiều lời.

 

Tấm rèm trước mặt đã được nâng lên. Chân cũng đã đến trước ngưỡng cửa nhưng rồi thân hình cao lớn ấy dừng lại, không tiến thêm dù chỉ một bước. Tấm lưng gầy trong chiếc áo lụa trắng quay về phía chàng. Ngồi bệt trên bục kê chân đặt sát cạnh giường, Hải Triều chốc chốc lại thay chiếc khăn dấp nước mát chườm trên trán con bằng chiếc khăn khác, thỉnh thoảng lại cúi thấp đầu như nói gì đó mà chàng nghe không rõ.

 

-Thụy An – Nàng cất tiếng gọi – Cô xem thuốc đã sắc đến đâu rồi. Nếu gặp quan gia, cô thay ta nói với người rằng…

 

-Nói với trẫm cái gì?

 

Giọng nói lạnh nhạt quen thuộc vang lên sát sau lưng nhưng lần này ngữ khí xem ra mềm mỏng hơn một chút. Hương quế thoang thoảng dễ chịu đưa tới khi Tư Thành vươn tay đặt lên trán Lê Tranh rồi thuận tiện nhìn xuống.

 

-Hóa ra ngươi cũng có thể mang vẻ mặt này.

 

“Chẳng phải quan gia đã dạy ở hậu cung muốn giữ mình hay muốn leo cao thì phải dựa vào con cái sao? Thần thiếp cũng chỉ làm việc cần làm thôi!” – Những lời cay nghiệt ấy đã đến đầu môi nhưng cuối cùng bị nuốt cả vào trong. Hoàng đế không có ý mỉa mai đã đành nhưng để con trẻ nghe được những lời cạn tình từ miệng mẹ đẻ thì… Nghĩ đến đấy, hàng mi liền rủ xuống che đi đôi mắt đen gợn rõ những đợt sóng nối tiếp nhau.

 

-Hải Triều, ngươi…

 

-Bẩm quan gia, bẩm sung nghi thuốc đã sắc xong rồi ạ. Để nô tì hầu hạ Hoàng thái tử dùng thuốc! – Ngọc Hồ đẩy cửa bước vào, cẩn trọng bưng khay gỗ đến, thản nhiên như không hề nghe thấy cái tên kia.

 

-Để trẫm!

 

-Để ta!

 

Một lời nói ra, bốn mắt nhìn nhau không hề lay động. Gọi đứa bé dậy, Tư Thành nhẹ nhàng nhấc bổng Lê Tranh lên đặt vào lòng mình. Khuấy chén thuốc đen đặc trong tay, mới ngửi mùi đã thấy đắng chát, Hải Triều múc một thìa, mím môi lại như chịu đựng. Trẻ con có đứa nào ngoan ngoãn uống thuốc đâu. Thế nhưng lần này thằng bé chỉ uể oải dựa đầu vào ngực cha, há miệng cho nàng bón thuốc. Nhìn vẻ mặt nhăn tít lại rồi rùng mình, húng hắng ho của Tranh, bất chợt ngón tay đặt trên chiếc thìa gốm run lên làm nước thuốc sánh cả ra ngoài.

 

-Thế mới là con trai của phụ hoàng! – Gương mặt chăm chú nhuốm vẻ âu lo của Hoàng đế cuối cùng cũng giãn ra theo nụ cười khi Lê Tranh uống hết bát thuốc trong tay Hải Triều. – Ngoan như vậy không phải vì muốn xin mẹ thứ gì sao?

 

Lưng hơi cứng lại khi lời ấy thốt ra. Nàng ngẩng đầu, trong mắt in nét cười nhàn nhã của Tư Thành, in cả vẻ ngập ngừng của đứa bé.

 

-Con xin lỗi!

 

Bàn tay nhỏ nhắn níu lấy vạt áo lụa giật nhẹ mấy cái, vừa thấy nàng nhìn xuống Tranh đã vội buông ra. Đặt con xuống giường, dém chăn cẩn thận, nàng ngồi lại chỗ cũ. Tay áo trượt xuống để lộ cổ tay nhỏ trắng ngần cùng bàn tay để ngửa, đặt sát cạnh thằng bé.

 

-Không phải con vẫn thích tay của mẹ nhất sao? – Hải Triều cười, chầm chậm vuốt sợi tóc tơ trên đầu đứa bé, dỗ dành. Cơn sốt vẫn chưa lui, đến người lớn còn thấy nặng nề, khó chịu nữa là một đứa trẻ con. Xoa xoa hàng lông mày cau cau, cảm nhận hơi thở nóng hầm hập phả lên da thịt, bờ môi mím lại đến không còn sắc đỏ. Tì cằm xuống giường, nàng hơi nghiêng đầu, mi mắt hơi hạ làm tầm nhìn như hẹp lại, dài miên man.

 

À á à ời… À á à ơi… Cái cò đi đón cơn mưa. Tối tăm mù mịt… ai đưa cò về? Cò về thăm quán cùng quê. Thăm cha… thăm mẹ… cò về… thăm anh… À á à ời… À á à ơi…

 

Chẳng ai rõ con cò trong lời hát ru ấy tung đôi cánh trắng bay đi những đâu. Từ cửa phủ ra đến cánh đồng hay từ đêm thâu sang ngày hạ, từ miền ngược đến miền xuôi… Bay mãi, bay mãi, cả một trời đêm tĩnh mịch với cánh cò như vệt trắng chấp chới, mong manh, xa tít nơi chân trời. Thanh âm như mưa xuân rả rích rơi ướt mặt lá xanh, nghe được thấy tiếng mà lại như không.

 

 -Bẩm quan gia, đã sắp đến giờ thượng triều! – Đức Vượng không dám lớn tiếng, càng không dám đưa tay gạt tấm rèm che nên chỉ đứng ngoài nói vọng vào.

 

Vải áo xột xoạt, hương quế thấm trong không khí lành lạnh tinh sương khi chàng vươn người, áp tay lên trán Lê Tranh.

 

-Hạ sốt rồi!

 

Ba chữ ấy vang lên rất khẽ, nhẹ nhõm và như đang mừng rỡ. Tư Thành vừa đứng dậy đã thấy có người theo sát mình, đưa tay vén mấy lượt rèm che rồi tự dâng nước rửa mặt lên. Hát cả một đêm nhưng xem ra nàng ta không biết mệt, chỉ lén đưa tay bóp nhẹ bờ vai cùng cánh tay mỏi nhừ rồi lẳng lặng rũ áo hoàng bào, giúp chàng mặc lên người. Nhìn gương mặt đẹp đẽ nhưng cứng đờ lấp ló sau lưng, khóe miệng tự nhiên nhếch lên. Bàn tay lớn nắm lấy mấy đầu ngón tay mềm mại đương giúp mình chỉnh lại cổ áo. Uốn nhẹ những ngón tay ra sau làm sắc hồng vốn đã nhạt nhòa tan biến hết, Tư Thành không nhìn Hải Triều nhưng lại hỏi:

 

-Biết tại sao trẫm lại cho đặt rất nhiều đồ gốm Chu Đậu trong cung Vĩnh Ninh không?

 

Đôi mắt lười nhác cuối cùng cũng chậm rãi ngước lên, mịt mờ như phủ một tầng sương.

 

-Hóa ra Nguyễn Sung nghi thông minh như vậy cũng có chuyện không biết. Không biết… thì thôi. Ngươi để ý đến Hoàng thái tử, để ý đến cả mình nữa, đừng làm mọi chuyện rối thêm!

 

Lời vừa dứt, tay cũng buông, người lướt qua rất nhanh như gió.

 

 

 

***

 

 

 

Dăm hôm sau, bệnh của Tranh đã dứt, Hoàng đế cũng không ghé qua cung Vĩnh Ninh nữa. Dịp ấy vừa đúng kì thi hội, thi đình nối tiếp nhau, náo nhiệt khắp cả kinh thành.

 

Không ồn ào sao được khi sĩ nhân thì nô nức, quan lại thì nhìn nhau. Nguyễn Vĩnh Tích, Nguyễn Như Đổ, Nguyễn Bá Ký được chọn làm độc quyển[11] chẳng ai nói gì vì đó đều là những bậc danh nho hay chữ, không ở Hàn lâm viện thì cũng là Tế tửu Quốc Tử Giám. Có bàn thì bàn tới Nhập nội kiểm hiệu tư đồ bình chương sự Nguyễn Lỗi với Nhập nội đô đốc bình chương sự Lê Niệm được bổ làm Đề điệu[12] kia. Chẳng biết vì việc của Nguyễn Sư Hồi năm ngoái hay vì cái ghế Nhập nội hữu tướng quốc mới ngồi vào mà Nguyễn Xí ngay trên điện đã có lời ngợi khen Hoàng đế thánh minh khi giao kì thi lớn nhất cả nước cho Lê Niệm và Nguyễn Lỗi đảm trách, đứng mũi chịu sào. Ấy là mấy kẻ nhỏ mọn nghĩ hẹp vậy, người thức thời đều biết lão thần kia hành xử thực khôn ngoan. Bẽ bàng thì cũng đã bẽ bàng rồi, vinh hiển thì cũng đã vinh hiển rồi, làm voi hay làm chó[13] cuối cùng là do ai kia chứ?

 

Hải Triều thở ra, khi không lại nghĩ đến đại nhân Nguyễn Xí, khi không lại tò mò không biết tâm trạng của ông ấy thế nào khi biết con trai nàng sau một đêm trở thành chủ nhân Đông cung còn ông ấy thì được phong lên đến tướng quốc, quyền khuynh triều dã? Chuyện của nam nhân quả nhiên nữ nhân không thể nào hiểu được. Đặt cuốn Quân trung từ mệnh tập xuống, tự nhiên nàng bật cười chẳng rõ là vui, là tâm đắc hay đang cay đắng. Nhìn sau những con chữ trên trang giấy ngả màu ố, phụ thân của nàng là người như vậy, hóa ra trọn vẹn là một người như vậy. Ông Tơ bà Nguyệt đã quyết se nối một sợi chỉ đào, cớ sao lại trêu ngươi để hờ bao nhiêu mối tơ khác? Hay là bởi sự ngu ngốc của con người? Bỏ dở dang ý nghĩ ở đấy như sợ mình sa chân xuống hố sâu không đáy, cô gái lẳng lặng nhìn Kiến Chương ra hiệu cho cung tì, hoạn quan lui hết rồi mới lại gần.

 

-Hồi bẩm Sung nghi, thần đã dò hỏi, xem xét cẩn thận lần nữa. Xung quanh đường nước lớn không có dấu hiệu nào khả nghi, có vẻ đúng là Điện hạ sơ sẩy nên mới trượt chân. Nhưng… cũng có khi những kẻ kia đã nhanh tay thu dọn vật chứng mất rồi. Về phía các cung tì, quả đúng có chuyện Thúy Hồng đứng trên cầu lúc ấy nhưng không tri hô lên.

 

-Nô tì đã dò hỏi được nhưng không ai dám khẳng định chắc chắn Thúy Hồng cố tình lờ đi hay quả thực cô ta không trông thấy. – Thụy An cẩn trọng thêm vào, không dám đoán định điều gì quá mức – Lệnh bà, giờ chúng ta nên làm thế nào.

 

-Cung tì bị chuyển xuống phòng giặt thế nào rồi?

 

Kẻ dưới nhìn nhau khi thấy nàng đột ngột chuyển đề tài, cuối cùng Thượng Phúc là người lên tiếng:

 

-Hai cung tì ấy vẫn khăng khăng quả quyết như vậy. Lệnh bà, thần to gan nói lời này, hai người ấy do đích thân cô Thụy An tuyển lựa, tuyệt đối không dám dối trá nửa chữ. Hai nàng ấy còn nhờ thần chuyển lời lại rằng, trong lòng họ hiểu rõ ân điển của lệnh bà, nhưng tội là tội, họ không dám xin tha thứ.

 

Nhìn vệt son mờ cong cong in trên miệng chén men ngọc xanh xanh, nàng chậm rãi đưa tay lau đi rồi liếc mắt trông xuống:

 

-Không tìm được thứ gì khả nghi tức là… không có gì khả nghi. Ngay lúc ấy, ta không tin quan gia không cử người tin cậy được tra xét ngọn ngành… Trước đây cô Thụy An từng nói với ta, ở hậu cung này mình không đụng đến người không có nghĩa người không chạm vào mình. Ta phải sống cho bản thân và cho cả Đông cung nữa. Việc của Thúy Hồng… cô ta thấy thì sao mà không thấy thì sao?

 

-Ý lệnh bà là… – Kiến Chương bước tới thêm một bước, khom lưng xuống thấp.

 

-Việc này phải để Ngọc Hồ làm giúp ta mới được!

 

Tấm rèm rung nhẹ khi cánh cửa bức bàn bật mở. Một bóng áo lục lon ton chạy vào, ôm chầm lấy hai chân nàng.

 

-Vẫn chưa chừa? – Hải Triều phẩy tay ra hiệu cho cung tì, hoạn quan lui bớt ra ngoài, trên gương mặt phảng phất vẻ hài lòng khi thấy Lê Tranh lúng túng cúi đầu, giấu hai tay ra sau lưng ra vẻ hối lỗi.

 

-Con… con đi lấy đàn cho mẹ nhé. Đến giờ… đến giờ rồi…

 

Len lén ngước đôi mắt trong veo lên, thằng bé cười bẽn lẽn, thấy nàng không có phản ứng gì liền co giò chạy vụt vào trong. Người thì một mẩu, nhìn nó kiên quyết khệ nệ bê cây đàn bầu ra cùng Ngọc Hồ mà Hải Triều không khỏi bật cười. Tư lự vuốt dọc cần đàn mảnh mai hồi lâu, nàng chưa hề ngồi xuống ghế. Ánh mắt rơi trên sợi dây tơ mỏng mảnh, kéo căng dọc theo thân đàn. Chợt nàng quay ra nhìn con trai. Kiễng chân để với đến mặt bàn, hai khuỷu tay chống lên mặt gỗ làm điểm tựa, đỡ lấy hai cái má bầu bầu. Tranh lắc đầu qua lại, miệng hơi chu chu ra vẻ nôn nóng lắm.

 

-Mẹ đánh khúc nào… vui vui.. vui vui ấy! – Thằng bé cười tít.

 

-Phải đấy ạ, nô tì cũng muốn nghe! – Ngọc Hồ quỳ xuống cạnh Hoàng thái tử, mắt sáng rỡ, to gan nói thêm vào.

 

Đầu móng tay bấm lên que tre, để lại bên dưới một vệt hằn mờ. Váy áo thả buông xuống quanh chiếc đôn tròn. Môi hồng nhoẻn cười:

 

-Vậy thì… chơi thử xem sao. Xem hai người có đoán được hay không.

 

Thanh âm lướt qua tai là thanh âm của cây đàn tranh rung lên từng sợi dây tơ dưới ngón tay đào Phượng. Chẳng cần cố sức Hải Triều cũng có thể nhớ ra trọn vẹn giai điệu ấy, nhưng tấu lại nó trên sợi dây đàn bầu… thì nàng quả thực chưa làm bao giờ. Hơi mím môi lại, chỉ cần một lực rất nhỏ chạm vào cần đàn mềm dẻo, sợi dây đã khi căng, khi trùng. Đầu que gảy xuống vừa nhanh, vừa mau, khi giống mưa rào, khi lại giống như người ta cầm kim kéo sợi chỉ thêu thật mảnh. Nốt nhạc này chưa tan, chưa kịp để người ta buồn thì nốt nhạc khác đã lại nảy lên, không thánh thót, trong vắt nhưng cũng vui tai. Ngọc Hồ và Lê Tranh nhìn nhau, miệng cùng lẩm bẩm theo điệu dân ca ấy, mắt nheo lại theo nụ cười.

 

-Bẩm Sung nghi, quan gia nói hôm nay sẽ nghỉ lại ở cung Vĩnh Ninh. Xin Sung nghi chuẩn bị nghênh đón thánh giá.

 

Xị mặt ra, Tranh trùng người xuống, có vẻ hậm hực khi nhìn ra cửa. Đức Vượng không phải là người của cung Vĩnh Ninh đương nhiên sẽ không nắm rõ lề thói của chốn này, càng khó biết chỉ khi nào Hoàng đế đến, cái bình lặng cố hữu mới được khuấy lên cho có vẻ ồn ào, phấn khởi. Hồi đầu, Kiến Chương với Thượng Phúc còn năng nổ sai người đi nghe ngóng, nếu quan gia không đến mới đành an phận lo liệu việc trong cung. Lâu dần nếp ấy cũng bỏ bẵng bởi Nguyễn Sung nghi chưa từng quan tâm.

 

-Em thu dọn qua một chút. – Hải Triều phẩy phẩy tay hờ hững – Hôm nay chuẩn bị rượu… và mở cửa sổ ra nữa.

 

-Rượu ạ? – Thiếu nữ hỏi lại, hơi ngạc nhiên vì không mấy khi chủ nhân yêu cầu như vậy.

 

Véo nhẹ lên mũi con trai, nàng vui vẻ:

 

-Phụ hoàng ở lại dùng cơm, con liệu mà ăn uống cho tử tế, đừng làm hỏng nhã hứng của người… Kì thi đình đã xong, quan gia đến hậu cung không phải vì cao hứng sao, Ngọc Hồ?

 

Năm Quang Thuận thứ tư (1463), ứng thí thi hội lên đến hơn bốn nghìn người, lấy trúng cách[14] bốn mươi tư. Bốn mươi tư người ấy đều có danh tiến sĩ cả nhưng phân hơn kém chính ở một bài văn sách đình đối[15] làm tại điện Kính Thiên, trước mặt Thiên tử. Tiến sĩ cũng kể là nhiều nhưng trạng nguyên thì chỉ có một, ai lại không dốc sức vào ngòi bút, trổ hết khí phách, tinh hoa? Người viết đã hay, người chấm lấy đỗ còn vui hơn nữa chẳng phải vì đã nhìn tỏ hai chữ “hiền tài”?

 

Rượu trong vắt, thơm nồng ngấp nghé tràn khỏi miệng chén. Thoải mái duỗi chân trên chiếc ghế dài kê sát cửa sổ, Tư Thành tự mình rót rượu, ngắm vầng trăng gần khuyết trên bầu trời êm như nhung được điểm xuyết bằng những chùm lá non đu đưa, xòa vào cả trong mái hiên.

 

-Hải Triều, bê cái khay kia đến đây! – Tùy tiện ra lệnh, chàng tựa lưng ra sau, hai tay còn bận chơi với công chúa Gia Thục đang ngồi trên đùi nhưng vẫn e hèm bảo Lê Tranh chớ có táy máy vào ly rượu đặt trên bàn.

 

Nàng bật cười khe khẽ khi thấy thằng bé ngượng ngùng nhún xuống, lẳng lặng trèo lên ghế ngồi cạnh Tư Thành rồi nghiêng mình nhấc cái khay lót gấm điều nhẹ hẫng lên. Vô tình trông xuống, hóa ra bên trên chỉ đặt ba lá cờ thêu tinh xảo. Không phải thêu hình linh thú tốt lành, cũng chẳng phải chim muông hoa lá, là thêu một bài thơ ắt do Hoàng đế chấp bút:

 

“Trạng nguyên Lương Thế Vinh

Bảng nhãn Nguyễn Đức Trinh

Thám hoa Quách Đình Bảo

Thiên hạ cộng tri danh[16]

 

Lương Thế Vinh, ba chữ ấy làm bàn tay thoáng động. Cái chớp mắt vội vàng, nét cười chỉ dám thoảng qua khóe miệng cũng không thoát được đôi mắt vừa sắc bén, vừa tối thẫm kia. Ra hiệu cho Thụy An dẫn hoàng tử và công chúa sang phòng khác, Tư Thành từ từ ngồi dậy, xem lại tặng vật cho ba tiến sĩ đỗ đầu rồi căn dặn Đức Vượng:

 

-Việc bày ngự yến tuyệt đối không được để sơ suất. Mai, ngươi đi cùng người của Lễ nghi viện đến xem lại bảng vàng ghi danh các tiến sĩ có gì thiếu sót hay không.

 

Để các tân khoa tiến sĩ diện kiến long nhan, dự yến tại điện Tập Hiền đã là một ân điển lớn lao, Nay lại thêm việc sai người của Hồng lô tự truyền loa xướng danh các tiến sĩ đỗ đạt, khắc tên bảng vàng treo trên cửa Đông Hoa chẳng phải vì muốn khuếch trương thanh danh của người có học? Đông Hoa môn mở về phía phố thị phồn hoa bậc nhất đế kinh, tiếng thơm nhẽ nào lại không bay xa muôn dặm? Chút vốn quan gia bỏ ra thật chẳng đáng gì với số lãi người sẽ nhận được, chắc chắn sẽ nhận được.

 

-Xem ra ngươi rất vui? – Đặt chén rượu xuống bàn, Tư Thành nói.

 

-Quan gia kén chọn được nhân tài, sao thần thiếp lại không mừng vì người cho được?

 

-Trẫm lại thấy… ngươi vui vì kẻ tên Lương Thế Vinh đã đỗ đầu thì đúng hơn.

 

Lời nói ra miệng nhẹ như bông, vui đùa, cười cợt nhưng lại có thể khiến bàn tay giấu dưới lớp lụa vô thức nắm lại. Lướt mắt qua tay áo nàng, chàng nghiêng đầu, xoa bóp cái cổ đã mỏi nhừ vì mấy đêm thức trắng phê cho xong từng chồng, từng chồng quyển thi. Dưới ánh nến sáng rực, những nét chữ dứt khoát mà phóng khoáng hiện lên rõ ràng trên mặt giấy. Ý văn trùng trùng như sóng nước lớp sau xô lớp trước, vững vàng như bàn thạch, khôn khéo đấy nhưng cũng biết nhún nhường. Chẳng trách ba vị phụng độc cùng phê: “Quyển này có học thức, đáng trúng bậc thượng”. Chẳng trách kẻ đó khiến chàng hạ bút xuống rằng: “Quyển này rõ ràng sáng sủa, không hổ thẹn là một bài trả lời. Đọc lời văn mà lòng lo lắng không yên”.

 

Vải áo hơi nhăn khi mười đầu ngón tay nhẹ nhàng ấn xuống, xoa bóp quanh bờ vai rắn rỏi của Hoàng đế. Trên người nàng ta có hương hoàng lan dìu dịu, nền nã tan trong lời nói thẽ thọt, ngọt ngào:

 

-Quan gia đã nhìn thấu mọi chuyện, thần thiếp không có gan giấu diếm. Người họ Lương kia từng là bạn thuở nhỏ của thần thiếp. Thế mà gần mười lăm năm rồi… Quan gia từng dạy ở đời phải biết giữ biết bỏ, trong lòng thần thiếp đã sáng rõ, tuyệt không dám trái lời.

 

-Gần mười lăm năm vật đổi sao dời mà có thể lên đất thượng kinh chỉ để đi tìm một cô đào, ân tình này cũng không nhỏ nhỉ? – Nắm chặt cổ tay cô gái, Tư Thành kéo mạnh nàng về phía mình, chưa cần đủ một vòng tay đã ôm trọn lấy eo thon.

 

Đôi phần ngỡ ngàng tản mát trong đôi tròng mắt tan ra như ánh trăng trên mặt hồ, loang loáng, bàng bạc rồi trôi xa. Nhìn vào một vùng vô định sau lưng chàng, bờ môi phớt qua chút rung động như búp lá non trong gió.

 

-Người có lòng như thế thực ra không được nhiều đâu. – Đẩy cô gái trong lòng ra, mắt vừa nhìn về bình trà đã làm nàng hiểu ý, liền khom lưng rót nước. – Ai có thể ngờ người giật Hội nguyên là Quách Đình Bảo thi đình chỉ đỗ Thám hoa, còn kẻ xếp thứ hai kia lại trở thành tân khoa Trạng nguyên. Danh vọng hôm nay là vậy, ngày sau chẳng biết thế nào. Thật đúng với hai chữ của nhà Phật.

 

Ngừng lời ở đấy, liếc nhìn vẻ mặt lãnh đạm của Hải Triều, Tư Thành thoáng cười, ung dung, tự tại.

 

Đông Kinh, Đông Kinh, người gặp người, duyên nối duyên, phải vậy hay chăng?

 

Vạn sự vô thường[17], đến đâu hay đó.

 

 

 

***

 

 

 

Ò… ó… o… o

 

Tiếng gà gáy sớm lẫn cùng tiếng vỗ cánh phành phạch vang lên trên đỉnh cây rơm kéo theo những tiếng gà khác ran khắp tứ bề. Trời còn chưa sáng hẳn mà lớp sương lam lành lạnh đã bị khuấy động bởi một chuỗi những âm thanh của một ngày đương đến. Dùng một khúc tre chống tấm phên che trước cửa sổ lên, Thế Vinh ngáp dài, nheo nheo mắt nhìn ra ngoài trời. Lắc đầu một cái, chàng đã tỉnh hẳn hay thực ra chưa từng ngủ thật sâu vì những suy nghĩ ngổn ngang trong đầu. Đông Kinh luôn làm người ta phải kinh ngạc đến sững sờ.

 

Cả đời Thế Vinh chắc chẳng bao giờ có thể quên được những cơn gió lạnh thổi phần phật, cuốn tung những lá cờ ngũ sắc trên sân Đan Trì ngày thi đình. Gió thốc thẳng vào người làm cái run rẩy như lửa than cháy rực không những không bị thổi bạt đi mà còn thêm phấn kích, rõ ràng. Cái uy nghiêm, tĩnh lặng như một sợi dây đàn kéo căng, chỉ cần chạm khẽ đã rung lên lan tỏa đến chân tơ kẽ tóc lúc Hoàng đế thân hành ra hiên điện Kính Thiên, ban xuống đề văn sách. Tựa người vào bức vách sau lưng, Thế Vinh xòe tay, mơ hồ như thấy nó run lên, âm ẩm mồ hôi hệt ngày hôm ấy. Đề thi đình nói gọn lại chỉ trong mấy chữ “đế vương trị thiên hạ”, nhưng diễn giải tỉ mỉ đến cùng, chàng không dám nói mình không tâm đắc. Hoàng đế có ý sùng Nho, đẩy Nho lên cao hơn Phật, Đạo, làm khác với tiền nhân[18], chàng đã đoán được từ lâu nhưng đưa hẳn ý tứ ấy vào đề thi cho sĩ tử luận bàn thì chàng không lường được. Thế Vinh càng chẳng ngờ người ấy lại nói thẳng đạo Nho tuy là quan phương nhưng dân chúng không những không theo thánh hiền mà lại chỉ tin theo Phật, Lão[19].

 

Đó mới chỉ là một lẽ khiến anh học trò nhà quê ngỡ ngàng. Kì thi Đình đầu tiên, thiếu đế mới đăng cơ, tuổi đời hãy còn trẻ nhưng trên đề thi lại hỏi một ý nữa rằng: Nước ta đặt quan chức, lớn bé tiếp nối nhau, trong ngoài cùng thống nhất. Mỗi việc đều đã có cơ quan đảm trách nhưng sao đất nước vẫn chưa hưng thịnh, ân điển của Hoàng đế vẫn chưa nhuần thấm, đến được với muôn dân? Bàn tay khi ấy siết lại thành nắm đấm, chỉ dám đập nhẹ xuống mặt bàn mà hận không thể nói lớn: “Hay, quả thực đề ra rất hay!”. Thế Vinh luôn cảm thấy người ngự ở điện Kính Thiên không phải kẻ tầm thường, càng không phải người thích trốn tránh hay e sợ quyền thần. Cần làm gì, phải làm gì, làm như thế nào, ngài dường như luôn biết rõ. Năm tháng còn dài, không sợ thiếu thời giờ mà đánh giá, nhưng chí ít chỉ bằng một đề văn sách đã có thể làm sĩ tử thấy hưng phấn, thấy được coi trọng, được dự phần trong việc nước nhà là Hoàng đế đã thắng lớn rồi.

 

“Vậy là cuối cùng trẫm cũng được gặp các khanh!”

 

Hành đại lễ xong xuôi, từ trên ngự tọa đặt giữa điện Tập Hiền truyền tới giọng nói mang ngữ điệu vui vẻ nhưng lại như ẩn chứa ý tứ sâu xa ấy. Từ từ ngẩng đầu để quan gia nhìn mặt, Lương Thế Vinh không khỏi lạnh người khi người mặc hoàng bào, đội mũ xung thiên vàng kim kia chính là người mình từng gặp trước cổng chùa Bà Nành. Hoàng đế Đại Việt, quốc chủ phương Nam, con thần long ẩn mình trong nơi dân dã… thật chẳng thể ngờ. Chàng rất tín chữ “duyên”, đến thời khắc ấy mới ngộ ra chữ “duyên” Phật dạy còn có thể thần kì đến vậy, thần kì đến nỗi làm nụ cười cứng lại trên miệng, lo sợ mơ hồ.

 

-Con dậy rồi hả?

 

Cánh cửa phòng khẽ khàng đẩy vào trong. Người phụ nữ đứng tuổi nhìn cậu con trai lớn đùng vẻ trách móc. Bàn tay bà hết giở ra lại gập vào bộ quần áo màu lục mới tinh đặt trên giường. Cất đi những tâm tư của mình, chàng cười tươi đáp lại:

 

-Cả đêm qua u không ngủ được sao? Con không hồi hộp thì thôi, việc gì u phải…

 

-Chà bố anh, việc trăm năm mà anh nói cứ như mua con gà con vịt ấy nhỉ? – Rút cái khăn vắt trên vai quật về phía thằng con, bà lừ mắt – U hỏi lại anh lần nữa, chuyện này…

 

Treo chiếc áo ngoài lên cây sào, Thế Vinh khoác lên mình trang phục mới, cẩn thận thắt đai lưng rồi mới ngoái đầu:

 

-Con nghĩ kĩ rồi. Chẳng phải thầy u suốt ngày bảo con phải tính việc lập gia đình cho thầy u lên ông lên bà sao?

 

Vần vò dải dây lưng trong tay, cánh mũi phập phồng theo tiếng thở dài thở ngắn. Chẹp miệng, người phụ nữ nói xa nói gần:

 

-Anh quen biết không phải chỉ một hai đám, qua lại với người ta càng chẳng phải dăm bữa nửa năm nên anh đã quyết chọn vậy thì u cũng đành. Cơ mà u bảo cho anh biết, hôn nhân là việc cả đời, vinh nhục, sang hèn, sướng khổ của người ta đặt cả vào anh. Sau này đừng để nhà bên ấy oán trách, đừng để con gái người ta ôm hận.

 

Qua cánh cửa chưa khép hết, liếc nhìn đã thấy cơi trầu son phủ nhiễu đỏ đặt trước mặt bà mối. Lễ chạm ngõ hôm nay không hiểu đằng nhà gái sẽ cảm thấy thế nào? Câu hỏi ấy chẳng cần đợi lâu chàng cũng đã có được lời đáp. Người mối lái đã ướm hỏi từ trước nhưng thân phận đột ngột thay đổi làm lắm kẻ thật khó thích nghi. Mặt đối mặt, lạnh nhạt làm cao cũng không thể vì người bước vào, đàng hoàng ngồi xuống là tân khoa trạng nguyên, tên hãy còn sáng lóa trên bảng vàng. Mà vồn vã, khấp khởi quá thì cũng chẳng xuôi, thành ra há miệng mắc quai, tự vả vào mặt mình khi nghĩ lại những lời khó nghe thuở trước. Hai cụ lớn chắc cũng ngẫm ra đến đó nên đưa mắt nhìn nhau, sai gia nhân mời trầu, rót nước rồi mới nói:

 

-Quan trạng quá bộ đến nhà làm ta và gia quyến lấy làm vinh hạnh lắm. Ý tứ của quan trạng ta đã hiểu rõ, thực lòng vô cùng cảm kích.

 

Đặt chén nước xuống bàn, thận trọng đan hai tay lại, Thế Vinh nhìn lướt qua mặt phụ mẫu hai bên rồi mới cất lời:

 

-Xưa nay vẫn là thầy mẹ đặt đâu con ngồi đấy, kẻ hậu sinh không dám nhiều lời. Nay biện một cơi trầu gọi là lễ mọn để xin ông bà cùng hai bác cho cháu được phép qua lại với Phạm tiểu thư.

 

Lời tự xưng ấy khiến gương mặt hồng hào, phương phi của quan lớn bớt đi vài phần cứng nhắc, chán ghét. Khoát tay ra hiệu cho kẻ dưới châm thêm nước, ông cười khà khà:

 

-Phải, phải, vẫn là quan trạng suy nghĩ chu toàn. Vậy chẳng hay ý phụ mẫu ngài thế nào?

 

Cươi cười nói nói lại qua cũng đến lúc cạn một ấm trà. Quệt vôi lên lá trầu, bà lớn giờ này mới lên tiếng. Không hiểu vì lẽ gì mà khi thấy người phụ nữ đưa lên lau miệng, mẹ Lam Ninh lại hơi tái mặt. Vẫn gọt vỏ chay, miệng nói nhưng mắt chẳng nhìn lên, bà bảo:

 

-Cả quan trạng đây lẫn con bé Ninh tuổi không còn nhỏ vậy nên thứ cho lão nói thẳng: Quan ngài mất công biện lễ, có cả người mối lái là vì đã quyết ý lấy cháu gái tôi làm vợ, con bé thế nào ắt ngài cũng biết rõ. Các cụ đã dạy: “Con gái là con người ta. Con dâu mới thực mẹ cha mua về”. Vậy chẳng hay ý đằng giai thế nào để nhà tôi còn liệu.

 

Đúng là cái “sĩ” đánh chết cũng không chừa. Đời nào nhà quan lớn họ Phạm lại chịu nhún mình xuống, nuốt lại vào trong những lời đâm chọc ngày trước. Kín đáo lắc đầu khi thấy cha nhìn mình, trong lòng Thế Vinh đã hiểu rõ ý tứ trong lời của bà lớn. Thoải mái mỉm cười, chàng ngẩng lên, mắt hơi mở lớn chừng như không hiểu rồi lễ phép thưa:

 

-Dạ thưa, bà nói Phạm tiểu thư “thế nào” là… thế nào cơ ạ? Cháu thực tình không hiểu. Ông bà lớn và hai bác đã thẳng thắn thì cháu cũng không dám quanh co. Cháu thực lòng mong có thể kết duyên với tiểu thư, để tiểu thư trở thành chính thất. Cảnh Nghị tài hèn đức mọn, nói ra những lời này mong ông bà và hai bác không chê cười. Còn về sính lễ…

 

Nói đến đấy Thế Vinh tự nhiên ngưng lại một chút, chắc do vô tình nên mới dừng ánh mắt lại trên gương mặt bà thím của Lam Ninh rồi nhìn thẳng vào vợ chồng quan lớn họ Phạm và cha mẹ nàng. Chàng thong thả tiếp lời:

 

-Vẫn nên theo nếp cũ của các cụ, huống hồ tiểu thư đường đường là cành vàng lá ngọc. Nhà gái thách bao nhiêu thì nhà giai xin lo đủ từng ấy.

 

Gương mặt cô con dâu thứ hai xám lại, quét ánh mặt ganh ghét, thù hằn về phía cha mẹ Lam Ninh nhưng giờ có cho vàng, người đàn bà đó cũng chẳng dám mở lời. Đặt “cạch” con dao cau xuống sập, bà lớn nhìn Lương Thế Vinh một chập rồi cất lời:

 

-Đào, mày mời cô Lam Ninh ra đây xem ý tứ cô ấy thế nào, cũng để cho cô có lời với phụ mẫu của quan trạng.

 

Giật thót mình rồi vội vội vàng vàng lui ra, cô gái lén đưa mắt nhìn Thế Vinh, trên môi rõ ràng là nụ cười. Đôi chân trần gấp gáp bước xuống thềm, đi vòng ra sau tấm bình phong che bên chái nhà thì đột ngột dừng lại.

 

-Ơ… cô…

 

Nhìn qua vẻ mặt Lam Ninh, Đào cũng đoán được ắt tiểu thư đã nghe rõ đầu đuôi câu chuyện. Đè giọng xuống, chị thì thầm:

 

-Cô ra đi kìa. Ơ hay… lớn bằng từng này còn thẹn sao? Hay… cô ngại điều gì? Tâm ý của cậu ấy cô nghe hết cả rồi đấy thây, chả có nhẽ cô lại không hiểu?

 

Vạt áo trong tay buông xuống. Nàng thở dài, tựa đầu vào cây cột chống, phủ lên đôi mắt nâu là một tấm vải mờ đục, xa xăm. Hiểu? Sao Lam Ninh có thể không hiểu? Ông bà là người thế nào nàng đâu còn lạ nữa, chỉ vừa nghe bà mối nói tân khoa trạng nguyên họ Lương có ý này ý nọ, ngoài mặt thì đạo mạo nhưng trong lòng chắc đã gióng trống mở cờ. Nhưng người nhà nàng sợ thiệt, muôn đời sợ thiệt nên nghĩ ai cũng như mình. Một đứa câm quá lứa lỡ thì, nói khó nghe như bà thím nàng thì có thằng điên mới thèm lấy, lại thêm những lời bóng gió xa xôi khinh miệt ngày trước ném vào mặt Thế Vinh… Bà nội sợ chàng mượn vào cớ đó ép xuống, không để nhà gái dám thách nhiều. Không thách cưới thì chẳng hóa là cho không, nỗi nhục này đời nào ông bà chịu được.

 

Thở ra thật dài, nàng cười nhạt cho cái số kiếp người không ra người, ngợm chẳng ra ngợm của mình.

 

-Tiểu thư… – Nắm lấy tay Lam Ninh, Đào nhìn lên, nhìn rõ những ngổn ngang, tơi tả trong đôi mắt đẹp êm êm như nước sông ấy – Nếu cô còn gì canh cánh trong lòng thì nên nói cả ra. Cậu Cảnh Nghị lúc nào cũng nghe cô nói kia mà.

 

Đăm đăm nhìn người hầu gái trước mặt, lồng ngực hơi nâng cao lên khi nàng hít vào. Bàn tay đặt lên cánh cửa hãy còn run run nhưng khi cả thân người nhỏ nhắn bước về phía trước, Lam Ninh không chút do dự. Cúi đầu nghe đôi bên gia đình nói lại mọi chuyện lần nữa, dán mắt lên hai bàn tay đặt yên vị trên đùi, cô gái nhẩm đếm đến khi ông nội cất lời:

 

-Vậy ý cháu thế nào?

 

Nàng ngẩng đầu, mi mắt hơi run khi trông về phía trước, thẳng thắn nhìn thẳng vào gương mặt của Lương Thế Vinh.

 

-Có lẽ việc hôn sự này hơi đường đột – Giọng nói đưa đến không hề ngại ngùng – Liệu cháu có thể nói đôi lời với tiểu thư?

 

Con gà mái mơ cùng đám gà con chiêm chiếp nhẩn nha chơi trong sân thấy người đến thì vội tản hết vào những lùm cây. Nghiêng mình tránh những tấm mành tre được cuộn lên trễ nải, bước chân dưới gấu váy lĩnh đột ngột chuyển hướng. Ngẩn người nhìn bóng áo lụa khuất sau tấm phên đan bằng những nan tre được nhuộm màu đỏ son, Thế Vinh dừng bước trên sân, nhìn bậc thềm nhưng không bước lên.

 

-Tiểu thư giận tôi sao?

 

Không có tiếng đáp lại.

 

-Tiểu thư không nói… vậy là không phải rồi.

 

Ghì chặt xấp giấy trước ngực, nàng không dám quay đầu, càng không dám ghé mắt nhìn qua những khe hở trên tấm phên. Nghĩ không ra, phải, là Phạm Lam Ninh nghĩ không ra, nhìn không thấu mọi chuyện quanh mình. Giật mình bước tới một bước khi những nan tre kẽo kẹt vì có người tựa lưng vào, ánh mắt dàn váo cái bóng mờ in trên nền gạch, che lấp những khoảng sáng hiếm hoi lọi qua những mắt đan.

 

-Dù tôi có trở thành trạng nguyên hay không… tiểu thư cũng sẽ cư xử như vậy? Là tôi không xứng với tiểu thư? Thế Vinh đúng đũa mốc mà dám chòi mâm son rồi.

 

Hai chữ “không xứng” làm nàng giật thót, vô thức bước ra ngoài. Trên gương mặt ngẩng lên là một nụ cười, cười rất tươi khi thấy Lam Ninh lắc đầu. Hơi vươn người một chút đã có thể lấy được đồ trong tay nàng, chàng thong thả trải giấy, thong thả mài mực, thong thả hạ bút viết từng nét, từng nét cẩn thận.

 

“Gả cho tôi làm tiểu thư thấy mình thiệt thòi?”

 

Đọc rất kĩ những con chữ ấy, cô gái lắc đầu. Ngẩng lên nhìn nàng, chàng trai ngẫm nghĩ gì đó rồi lại lấy ra một tờ giấy khác, viết:

 

“Tiểu thư ghét tôi lắm hả?”

 

Đương nhiên nàng lắc đầu.

 

“Vậy tức là yêu rồi!”

 

Tròn mắt nhìn dòng chữ ấy, bàn tay liền run lên, đôi gò má nóng bừng. Đầu bút lông cách mặt giấy một chút liền bị bàn tay người đối diện níu lại rồi buông ra ngay. Hít vào một hơi, cô gái nhìn thẳng vào người đối diện, chầm chậm chỉ vào miệng mình rồi lắc đầu.

 

“Thì sao?”

 

Ngây người nhìn đi nhìn lại nét chữ ấy, Lam Ninh không kiềm được mà ngẩng lên. Rất lâu, rất lâu cho đến khi nàng lấy lại cây bút từ tay Thế Vinh, tự mình viết:

 

“Đông Kinh…”

 

-Tôi đã gặp Huyên – Mới đọc thấy những chữ đầu tiên, chàng đã mỉm cười xen ngang –Cô ấy giờ đã rất khác… có thể nói vậy… À, “khác” đó không phải như cô nghĩ đâu. Lời năm xưa cả tôi và Huyên đều nhớ nhưng giờ đó chỉ là việc đã qua. Tiểu thư có thể đừng lôi cô ấy vào chuyện của chúng ta được không?

 

Mới nhìn thấy sự sững sờ rạn vỡ trong mắt Lam Ninh, chàng liền trấn an rồi tự thấy mình mâu thuẫn. Khác nhưng không phải khác, vô lý biết mấy nhưng lại hiển nhiên như vậy. Muốn nói thêm vài điều nhưng sợ mình suy đoán bậy bạ, cuối cùng Thế Vinh chọn im lặng. Người ngồi cùng xe ngựa rời khỏi giáo phường Khán Xuân với cô ấy là ai, chàng đã nhìn rõ, đã biết chắc, thêm cả những điều xưa nay vẫn găm sâu trong lòng, hỏi có lạnh người hay không, sao Thế Vinh có thể phủ nhận? Nhưng nên thế nào thì giờ chàng chưa quyết được.

 

Nhận ra những khó xử trong mắt người thanh niên, cái khó xử Lam Ninh biết chẳng hề can dự đến lời hứa con trẻ, nàng hơi cúi đầu:

 

“Cô ấy sống tốt chứ?”

 

-Huyên luôn biết cách sống thật thoải mái, tiểu thư và tôi đều rõ mà.

 

Nheo mắt nhìn mặt trời nhô lên cao khỏi ngọn tre, Thế Vinh đẩy tờ giấy khác nữa về phía cô gái ngồi cạnh.

 

“Chỉ cần tiểu thư không thấy mình thiệt thòi trong cuộc hôn nhân này, vậy là đủ!”

 

Bất giác thu tay lại, bờ môi hơi mím. Lam Ninh nhìn chàng băn khoăn, do dự, cây bút lông đã mấy lần hạ xuống nhưng rồi nhận ra hình như bản thân nàng không biết phải viết gì.

 

-Tôi không hối hận! – Chàng cúi xuống, mỉm cười – Thế nên tiểu thư đừng bận lòng nữa. Chạm ngõ đã xong, sau này phải năng qua lại sêu tết đầy đủ[20], ầy… cũng hơi khó nhỉ, tôi còn phải nhậm chức trên kinh thành. Xem nào… tháng ba sêu vải, tháng năm sêu dưa, mùa nào thức nấy. Đến tháng chín… hồng, cốm tốt đôi…

 

Chưa để nàng kịp phản ứng, Thế Vinh đã đứng dậy chuẩn bị ra về:

 

-Lam Ninh, nửa năm, đợi tôi nửa năm nữa. Lễ nghi cần làm thì phải làm đủ rồi tôi sẽ đàng hoàng mang võng điều đến đưa nàng về bên nhà. Cười vợ phải cưới liền tay. Chớ để lâu ngày lắm kẻ dèm pha, các cụ đã dạy rồi, nhỉ?


[1] Ca dao

[2] Mộc miên: tên gọi khác của cây hoa gạo

[3] Băng Hồ tiên sinh tức Trần Nguyên Đán, ông ngoại của Nguyễn Trãi. Trần Nguyên Đán là tôn thất nhà Trần, thuộc tầng lớp quý tộc, dòng dõi Chiêu Minh vương Trần Quang Khải. Ông làm quan tới chức Tư đồ. Đại Việt sử ký toàn thư chép: “[…] Chắt [Quang Khải] là Chương Túc quốc thượng hầu Nguyên Đán là Tư đồ thời Nghệ Tông cũng có danh tiếng. Đức trạch [của Quang Khải] thực sâu dày, cùng hướng phúc với nhà vua từ trước đến sau”.

[4] Gái chưa chồng thì vấn tóc có để chừa một phần ra ngoài gọi là đuôi gà. Gái đã có chồng thì không, chỉ vấn gọn tóc trong khăn lượt (isis quan sát).

[5] Hạ mã: xuống ngựa. Bia hạ mã thường được dựng trước đình, miếu… những nơi thiêng liêng để làm mốc, thông báo cho người qua lại biết phải xuống ngựa để tỏ lòng thành kính.

[6] Chùa Tiên Phúc, nay tọa lạc ở số 27 phố Văn Miếu (Hà Nội). Chùa còn một cửa nữa mở ra phố Nguyễn Khuyến, cửa này đề số nhà 154.

[7] Pháp tiên vương: nghĩa là dùng, đi theo những chuẩn tắc của người xưa, mục đích xây dựng xã hội như thời kì vàng son của vua Nghiêu, vua Thuấn. Bản thân Nho gia của Khổng Tử là hệ tư tưởng của tầng lớp đại quý tộc nhà Chu đã suy tàn, hướng đến việc đưa xã hội từ loạn về trị theo mô hình cũ của nhà Chu.

[8] Pháp hậu vương: là một trong các đặc trưng về quan điểm của Pháp gia, nghĩa là pháp luật thời nào thì thời ấy dùng, pháp luật được xây dựng phải bám sát đời sống đương đại.

[9] Quan điểm xuất phát từ Trung Quốc, bàn về vai trò của ba hệ tư tưởng Nho – Phật – Đạo. Nghĩa là với người Trung Quốc, đạo Phật được sử dụng để rèn luyện cái tâm của con người. Đạo gia của Lão Tử dùng để rèn luyện sức khỏe. Còn đạo Nho của Khổng Tử dùng để quản lý đất nước, quản lý xã hội.

[10] Từ 21 đến 23 giờ đêm.

[11] Độc quyển: Người đọc và chấm điểm các quyển thi của thí sinh.

[12] Đề điệu: Quan phụ trách tổ chức kì thi hương, thi hội, thi đình.

[13] Lấy ý từ câu: Lên voi xuống chó

[14] Trúng cách: Thi Hội có 4 kì (tứ trường). Đỗ cả tứ trường gọi là trúng cách, mới đủ điều kiện để thi đình.

[15] Thi đình chỉ thi 1 bài văn sách, đề do vua ban. Vua làm chánh chủ khảo, trực tiếp lấy đỗ. Đề thi liên quan đến những vấn đề quốc gia, đại sự. Bài văn phải đối ý đối lời của vua nên gọi là văn sách đình đối.

[16] Câu cuối có nghĩa: Thiên hạ đều biết tên (ba vị đỗ tam khôi).

[17] Vô thường: “Vô” là không, “thường” là thường hằng ổn định. Vô thường là một phạm trù trong quan niệm về thế giới của đạo Phật. Đạo Phật cho rằng thế giới (sự vật, hiện tượng, con người, tư duy) luôn luôn vận động, luôn luôn thay đổi không ngừng và không dừng lại.

[18] Ở Việt Nam, Trung Quốc và một số quốc gia khác (có chịu ảnh hưởng của Trung Hoa) tồn tại cái gọi là Tam giáo đồng nguyên hay dung thông tam giáo… Ý nói: 3 học thuyết Nho, Phật, Đạo cùng tồn tại, ngang hàng với nhau, không có sự bài xích lẫn nhau để dẫn tới độc tôn 1 học thuyết hay 1 hệ tư tưởng nào. Giai đoạn Lý – Trần có tam giáo nhưng Phật giáo tỏ rõ sức ảnh hưởng nhất. Giai đoạn Lê Sơ mà đỉnh cao là thời đại của vua Lê Thánh Tông cũng là tam giáo nhưng Nho giáo là hệ tư tưởng quan phương, chủ đạo.

[19] Lão: chỉ Lão giáo hay Đạo giáo.

[20] Phong tục Việt Nam: Sau lễ ăn hỏi, người con trai phải thường xuyên qua lại nhà vợ, coi đó như nhà mình, lo sêu tết – biếu xén – bên vợ mùa nào thức ấy, cẩn thận, chân thành. Sau khoảng nửa năm hoặc một năm thì cưới. Nếu không sêu tết mà đã xin cưới thì là thiếu lễ, người ta chê cười.

4 thoughts on “[Độc huyền cầm] 2 – 7

  1. Hạ Du

    Hôm nay mới biết đến Độc Huyền Cầm ạ :3 lượng dự liệu lịch sử quá phong phú, tác giả chắc siêu mẫn cán ~.~ E cũng đang đào một cái ao ở thời Trần, muốn có nhiều kinh nghiệm giống ss quá -_-

    1. isis-chan Post author

      Cũng không phải mẫn cán gì đâu, cái này gọi là học cái gì, biết cái gì thì ném vào hết ấy mà. Kinh nghiệm thì ss không có vì đây là truyện lịch sử đầu tiên ss viết. Nhưng ss đặc biệt quan tâm đến diễn biến lịch sử, cá nhân nhân vật và văn hóa *gạch đít in đậm* nên tập trung thu thập, xử lý những thông tin đó rồi đưa vào truyện.

  2. quân

    Tư Thành có biết Nguyễn Hải Triều – Ngọc Huyên và Nguyễn Hải Triều đã vẽ tranh và đề thơ ở thi đình năm xưa là một không hả tác giả

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s