[Độc huyền cầm] 1 – 13


Chương 13: Đối diện cố nhân

 

 

 

Trong bóng nắng dưới tán cây, thiếu nữ nhàn tản cúi đầu, tưởng như những ồn ào nơi phố chợ sầm uất nhất nhì Đông Kinh chẳng hề liên quan đến mình. Nhưng sự tĩnh tại của Hải Triều chẳng kéo dài được lâu khi Phượng bước từ trong cửa hàng ra, không nói nhiều mà thẳng tay kéo tuột nàng vào trong.

 

-Nào, nào, Tiểu Kiều của tôi cũng phải lựa lấy vài tấm vải may áo chứ! – Chị cong môi lên trêu đùa, ấn vào tay nàng một súc lụa màu mỡ gà nhàn nhạt, trơn mịn, mát rượi.

 

-Chị Phượng, em… – Hải Triều ấp úng nhưng thấy ánh mắt nghiêm nghị ra lệnh của cô đào đáo để ấy liền thôi, căm cụi lựa chọn, ra vẻ rất nghe lời.

 

-Cô muốn may áo màu gì để tôi giúp? – Bà chủ cửa hàng mặc chiếc áo cánh trắng, thân hình đẫy đà mỉm cười hòa nhã, gợi ý. Các cô đào đã không đến thì thôi, lần nào ghé qua cũng mua rất nhiều, tiền trả thì hào phóng, nói chuyện lại có duyên khiến công việc buôn bán càng thêm thuận lợi. Thế nên bà chủ không những chẳng bận lòng vì những tiếng cười đùa rôm rả của họ, lại còn chuẩn bị cả mấy ấm tích nước chè xanh với vài đĩa kẹo lạc gọi là giúp vui.

 

-Bà cứ để cháu tự xem –  Hải Triều cười đáp, đưa mắt nhìn những chị, những em trong giáo phường ướm hết tấm lụa này lại đến tấm lĩnh kia lên người, xoay qua xoay lại. Dáng vẻ thiếu nữ hồn nhiên của họ có cái gì đó thực sự rất trong trẻo, rất đáng yêu, khác hẳn những khi tiếp khách.

 

-Em ưng màu này không?

 

Lơ đãng ngắm nghía từng xấp, từng xấp lụa được bày trên tấm phản gỗ, đến khi nghe tiếng gọi, nàng mới giật mình nhìn sang. Súc lụa màu hồng nhàn nhạt, giơ ra dưới ánh sáng lại thấy láng lên một sắc vàng trong nhìn vô cùng nhã nhặn là thứ Kim Oanh dành cả buổi để tìm cho kì được. Cô mỉm cười, có ý như chờ đợi cái gật đầu của đứa em gái.

 

-Cô Kim Oanh quả nhiên sành sỏi, súc lụa này đúng là hàng thượng hạng. Cả cửa hàng của tôi chỉ còn độc một miếng này thôi. Cô lấy nốt đi, tôi tính rẻ cho! – Người đàn bà đon đả tiến lại, ngầm ra hiện cho mấy con bé người ở mang cây thước gỗ đo vải cùng cái kéo sắt to bản, nhọn hoắt đến.

 

-Tiền bạc không thành vấn đề – Kim Oanh đáp, dáng vẻ ung dung khoáng đạt không thua các bậc tiểu thư quyền quý chút nào – Là quà mừng cô bé này sang năm đến tuổi cập kê, cháu không muốn so đo quá. Nào, Huyên, em ưng không?

 

Miết nhẹ lớp vải trong tay, cảm nhận cái mỏng nhẹ và sắc màu hư ảo ấy, thiếu nữ gật đầu, định mở lời thì đã bị cô gái đứng trước mặt ngăn lại:

 

-Tiền chị trả, em chớ có lằng nhằng. Còn phải mua thêm mấy tấm nữa để may áo ngoài và thắt lưng nhỉ, chọn màu nào đây?

 

-Chị Oanh, em…

 

Tảng lờ lời từ chối Hải Triều đã sắp nói ra đến nơi, Kim Oanh lấy thêm vài tấm lụa nữa, tự tay ướm lên người cô em gái. Chị không nhìn lên, lặng lẽ nói:

 

-Chị đã nói rồi, trang phục chỉnh tề, đẹp đẽ cũng là lễ nghi của đào nương. Chị không biết tại sao em luôn khách sáo như vậy. Phu nhân không ở đây, những gì có thể làm được, cô Đào Thịnh với chị sẽ hết sức làm cho em. Ngọc Huyên, đừng quên em cũng là con gái, trên đời còn rất nhiều thú vui khác. Lắm khi chị vẫn bảo với cô Thịnh, em lớn nhanh quá, thậm chí chị còn chẳng nhớ có lúc nào em hành xử giống trẻ con không nữa.

 

Ánh mắt đen lặng của nàng rơi xuống mấy tấm lụa trong tay. Những ngón tay hơi co lại làm hiện lên trên nền vải những nếp gấp. Hải Triều nhớ đứa bé ngày trước rất tin chị Đào dưới quê, nhưng giờ, đứa trẻ ấy đi đâu rồi thì nàng không biết.

 

-Huyên ơi, đi thôi cháu, muộn rồi. Đừng để phu nhân phải chờ!

 

Ngoài cửa vọng vào tiếng Đào Thịnh nhắc cái hẹn ở chỗ phu nhân Minh Nguyệt tại phủ Đình thượng hầu, chút nữa vì câu chuyện với Kim Oanh lại làm Hải Triều quên mất. Gấu váy lĩnh lướt qua bậc cửa, nàng chần chừ một lúc rồi ngoái lại, cười:

 

-Chị, em thích một chiếc áo ngoài màu trắng ngà, loại mình khô hoa ướt[1] ấy. Nếu có hoa tường vi thì tốt.

 

 

 

 

 

Vành nón quai thao đập nhẹ bên hông thiếu nữ theo mỗi bước đi. Đôi quang gánh kẽo kẹt trên vai các cô bán hàng, những tấm lưng ong sau lớp vải thô ướt những mồ hôi lẫn với bụi đường đi lướt qua Hải Triều. Gương mặt dưới vành nón ấy bất giác làm nàng nhớ đến Mai Loan, nhớ đến những buổi chợ trưa của bà ngày trước. Vừa bước chân ra khỏi cửa hàng đồ bạc gần đấy, nhìn dáng vẻ lãng đãng của thiếu nữ, Đào Thịnh cười hiền:

 

-Cháu lại đang nghĩ gì vậy?

 

-Nhìn mấy chị hàng xén, cháu tự nhiên nhớ mẹ thôi! – Nàng đáp gọn, trong đáy mắt chứa vài phần yêu thương ẩn trong sắc đen thẳm cố hữu chẳng thể nào nhạt đi. Những lời ấy của Hải Triều khiến Đào Thịnh ngạc nhiên bởi thực sự rất hiếm khi cô tiểu thư của bà chủ động nhắc đến những chuyện riêng tư ấy. Không cần nàng nói nhiều, chỉ một chút ấy thôi cũng khiến người phụ nữ yên lòng đi nhiều lắm. Đào Thịnh vẫn nghĩ trẻ con phiền phức quá cũng rất mệt, nhưng những đứa cả ngày im lặng không để ai dò ra nông sâu trong lòng còn đáng sợ hơn.

 

-Đình thượng hầu… – Người phụ nữ đi sát cạnh thiếu nữ, nhỏ giọng nói, ngoài mặt vẫn thản nhiên như đang đàm tiếu những chuyện giời bể tào lao của đám đàn bà – … với vị chủ nhân đang ở dãy nhà cạnh chùa Huy Văn là họ hàng ruột thịt. Ngô Sung viên đó chính là người năm xưa được phụ thân cháu và tam phu nhân dùng tính mạng để cứu về. Giờ cháu còn muốn biết những chuyện nào nữa?

 

Hàng mi rủ xuống đôi mắt đen, nàng lặng thinh suy nghĩ, không nóng vội cũng chẳng lúng túng, bất an. Quàng quai nón lên vai, Hải Triều nhìn bầu trời xanh ngắt với tầng tầng mây xốp trên đầu, cười nhẹ:

 

-Rõ ràng hơn một chút thôi, vì mẹ để lại cho cháu quá nhiều uẩn khúc mà có lẽ cả đời cháu cũng không hiểu được. Cháu chỉ muốn biết cha là người thế nào mà mẹ lại yêu đến vậy. Kí ức của cháu về ông… gần như là không có, toàn là hồi ức của mẹ mà thôi, nên là… Cô yên tâm, cháu nhất định sẽ cẩn thận, sẽ không làm liên lụy đến mọi người ở giáo phường đâu!

 

-Cô không nói liên lụy chi hết, chuyện gì cần biết để sống tiếp thì nhất định phải truy vấn đến cùng. Cô tin cháu là người thông minh, cẩn trọng. Chỉ là… Huyên, đến giờ cháu vẫn nghĩ ngày đó phu nhân bỏ rơi cháu sao?

 

Người phụ nữ dừng bước trên cây cầu đá, đăm đăm nhìn thẳng vào đôi mắt ôn hòa, hờ hững của nàng, nhìn những sợi tóc mỏng mảnh như tơ lay động trong gió chớm thu. Không phải Đào Thịnh không nhìn ra những uẩn khúc trong lòng thiếu nữ trước mặt, là xưa nay cố tình lờ đi coi như không hay, vờ coi đó chỉ là nỗi buồn phiền của trẻ con như mây trôi gió cuốn. Cuối cùng, đối mặt vẫn là đối mặt, bởi cô bé trước mặt người đàn bà đã trót biết quá nhiều, đã trót vướng vào những sợi dây đan chồng lên nhau ấy.

 

-Phu nhân không nói những chuyện trước đây là bởi người muốn giữ cháu tránh xa những ân oán ở nơi lầu son gác tía. Biết nhiều thì khổ nhiều! – Đào Thịnh cất lời, xua đi sự im lặng giữa hai người đột nhiên dâng lên ở nơi phố chợ ồn ào. Hải Triều không trả lời cũng được. Ít nhất, con bé cũng biết nên đối diện với bản thân mình ra sao theo cách khác với những gì suốt bao nhiêu năm nay vẫn nghĩ, vẫn tự ám ảnh mình như thế.

 

Lọn tóc đuôi gà quệt qua nước da trắng, những ngón tay vô thức đưa lên vén lại những sợi tóc sổ ra, ánh mắt nàng rơi xuống đáy sông Tô xanh trong chứa cả một dải mây trời. Thỉnh thoảng, mái chèo khua nước làm vỡ tan cái ảo mộng tươi đẹp nơi đáy sông. Tiếng người buôn bán, tiếng những mạn thuyền đập vào nhau trên con nước dập dềnh của mạch sông chảy giữa kinh thành nghe nhộn nhịp và xa cách biết mấy. Móng tay nơi ngón cái bấm mạnh vào ngón trỏ, Hải Triều lảng sang chuyện khác:

 

-Cô, phụ thân… đối với mẹ cháu… là… thế nào?

 

Người phụ nữ thoáng ngạc nhiên rồi từ từ tiến lại, đứng cạnh nàng, cân nhắc hồi lâu rồi mới nói:

 

-Cô là người ăn kẻ ở trong nhà, những chuyện ấy… thực tình không biết rõ. Nhưng như những gì cô thấy, đại nhân đối với bà hai rất tốt, đối với các vị phu nhân khác đều rất mực chu toàn.

 

-Nhưng người phụ thân yêu nhất là… bà ba, không phải sao? Tốt ư? Thế nào là tốt? Phu thê lấy nghĩa, lấy lễ đối xử với nhau là đủ tốt rồi? – Hải Triều ngoảnh sang, đôi lông mày chau lại. Ấy là lần đâu tiền Đào Thịnh nhìn thấy trong đôi mắt đen thẳm kia chưa một thứ cảm xúc gì khác không phải sự yên tĩnh thường ngày.

 

Bàn tay gầy gầy của người đàn bà vỗ nhẹ lên bờ vai thiếu nữ, giúp nàng chỉnh lại lọn tóc rồi thuận mắt nhìn Hải Triều chăm chú:

 

-Trái tim của nam nhân là một ẩn số. Hạnh phúc cũng là một ẩn số. Cô với cháu là người ngoài, nói đến khô nước bọt cũng chưa chắc đã đến đâu. Huyên, đã bao giờ cháu thử hỏi… nếu như thân mẫu cháu được chọn lại, người sẽ chọn điều gì chưa?

 

Mấy đầu tay đặt mớm lên thành cầu đột nhiên chẳng còn sức lực, buông thõng xuống. Tựa nửa người vào bờ đá xám nóng rực lên dưới nắng, nàng cúi đầu, di di đôi dép mũi cong lên bóng của mình:

 

-Mẹ sẽ vẫn chọn theo phụ thân, vẫn chọn cuộc sống đó. Cháu nghĩ… bà mong ông còn sống không phải để có thể nối dài nhân duyên. Mẹ chỉ hy vọng mỗi ngày được nhìn thấy người, dù là nhìn thấy người ở cạnh tam phu nhân cũng không sao.

 

-Vì đó là hạnh phúc của mẹ cháu! – Đào Thịnh cười, vỗ nhẹ lên má thiếu nữ, chạm lên đuôi mắt nàng vừa vỗ về, vừa trấn an – Thứ cảm xúc ấy, cháu cho là đau khổ, là bất hạnh hay là gì không quan trọng. Quan trọng là mẹ cháu cảm thấy thế nào. Làm đào nương có nhiều chuyện tốt, một trong số đó chính là có thể hiểu được phần nào lý lẽ của trái tim nhị phu nhân.

 

Điều này Hải Triều có thể hiểu được. Những lần chị Phượng say, chẳng phải đều đem chuyện của mình ra vừa kể vừa uống rượu sao? Dưới bến sông, những thanh niên vạm vỡ gồng tay bê lên bờ từng chậu, từng chậu lớn sứ trắng men xanh vẽ hình tốt lành nào đào tiên, nào cây bách, cây tùng. Bên trong từng chậu là hoa cúc vàng tươi hãy còn đương phong nhụy, rực rỡ như nắng thu. Đó chắc hẳn là quà mừng gia đình giàu có nào đó. Đào nương cũng là hoa, hoa nở thì người hay rằng hoa đẹp. Có mấy ai biết để có thể đâm bông chẳng phải dễ dàng gì. Có mấy ai hay, hoa liệu có vương vấn người lỡ bước. Người ta vẫn bảo con gái chốn giáo phường phong lưu, ở lâu rồi nàng mới biết, những kẻ phong lưu ấy ai cũng có một nam nhân không thể thay thế trong lòng. Không thể với đến, không thể có được, không thể đường hoàng đối diện giữa thanh thiên bạch nhật chứ đừng nói đến kết tóc se duyên, nhưng chẳng thấy cô đào nào cố tình né tránh những sợi tơ hồng tuyệt vọng ấy. Có khi chị Phượng nói đúng, là hồi ức quá tươi đẹp, quá đủ để dựa vào đó sống cho hết một kiếp người.

 

Liếm bờ môi khô ran của mình, Hải Triều chầm chậm mở lời, tay vần vò dải thắt lưng màu quan lục:

 

-Nếu phụ thân bạc đãi mẹ, vì thiếp yêu mà khiến bà đau khổ, cháu sẽ thanh thản mà hận người, hận đến xương tủy. Nhưng… không phải vậy. Cháu biết mình không có cớ để căm ghét người, nhưng cũng không biết phải đối diện với người và bà ba thế nào mới phải, mới đúng.

 

-Những chuyện mà cháu đang làm, không phải là vì trong lòng cháu có đại nhân sao? – Đào Thịnh cười nhẹ, đưa đôi mắt ấm áp, kiên nhẫn của mình nhìn cô gái – Có chuyện này cháu nhất định phải biết, ngày cháu ra đời, đại nhân thực sự rất vui, rất rất vui. Dù phu nhân nói thế nào, ắt trong lòng người cũng từng mong có ngày có thể đàng hoàng gọi cháu bằng tên thật của mình.

 

Nói đến đấy, người phụ nữ bước tới trước, cách xa Hải Triều một chút. Đào Thịnh nói tiếp mà chẳng hề ngoái lại, tựa như có một ranh giới tĩnh lặng nào đó sau lưng, riêng tư đến nỗi người ngoài không nên nhìn thấy:

 

-Cháu thích ăn bánh gio nhất đúng không? Vậy mua vài cái nhé? Đến nhà người ta nói chuyện ai lại tay không bắt giặc bao giờ.

 

Những câu chuyện lan man cứ dài mãi, chẳng mấy chốc cả Hải Triều và Đào Thịnh đã ở trước phủ Đình thượng hầu Đinh Liệt. Không phải lần đầu, từ sau cuộc gặp gỡ tại chùa Huy Văn, nàng đã lui đến đây không ít, gương mặt vị đại nhân kia nàng cũng đã nhìn qua. Chỉnh lại xiêm áo trên người, thiếu nữ hít vào một hơi, bờ môi mím lại đôi chút, đường hoàng bước lên bậc cấp. Dùng hai tay đỡ lấy cây đàn đáy trong tay người phụ nữ, nàng khẽ siết mấy sợi dây đàn khi nghe Đào Thịnh nói khẽ:

 

-Chuyện cháu muốn làm thì cứ làm đi.

 

 

 

 

***

 

 

 

Dưới dàn hoa thiên lý trong vườn nhà, người phụ nữ mình vận áo tứ thân màu tím sẫm, cổ áo thêu hoa cúc dây thong thả quạt cho nguội hai bát nước chè tươi đặt trên chiếc chõng tre. Cái niêu đất, cái điếu cày, con chó vàng nằm hếch mõm trong một ngày nắng đẹp… tất cả dường như lạ lẫm với danh xưng phủ đệ của Đình thượng hầu đề ngoài cửa. Thân là khai quốc công thần, cháu gọi Thái Tổ bằng cậu, đường đường nguyên lão tam triều, được Hoàng đế trọng vọng, uy tín bậc nhất là những gì người ta hay nghĩ về Đinh Liệt. Người đàn ông thu kiếm về, chầm chậm ngồi xuống cạnh người phụ nữ:

 

-Những ngày an nhàn thế này thật đáng quý. Ngồi dưới mái hiên nhà mình, uống nước chè phu nhân hãm bao giờ cũng là tuyệt nhất, ta thật may mắn!

 

-Chàng từ từ uống! – Người phụ nữ tên Minh Nguyệt nhìn lên, đưa chiếc khăn tay của mình cho chồng, nhìn những giọt mồ hôi trên nước da nâu đã in hằn những nếp nhăn của ông, thở dài.

 

-Là vì ta mà phu nhân và các con phải chịu thiệt thòi. – Ông nói, vỗ bàn tay to bản, gân guốc của mình lên bàn tay nhỏ nhắn, thơm mùi trầu thuốc của vợ.

 

Gạt sợi tóc bạc xòa xuống trán giúp Đinh Liệt, Minh Nguyệt cười:

 

-Những chuyện kham khổ hơn thiếp cũng đã trải qua với chàng rồi đấy thôi. Mấy năm trong ngục đó có là gì mà phải nhắc lại. Giờ thì tốt rồi. Thiên hạ thái bình, quan gia anh minh, Bình Nguyên vương của chúng ta thông minh đĩnh ngộ, thiếp thấy thế đã là viên mãn. Chỉ có chàng… vẫn canh cánh trong lòng chuyện khi xưa với cố Hành khiển đại nhân. Năm nào cứ đến gần rằm tháng tám, chàng lại không ngủ yên giấc, cả ngày trầm tư.

 

Bóng hoa trên sân mờ mờ nhàn nhạt. Bàn tay mở ra rồi đột ngột nắm lại, nơi cổ tay nổi gân xanh. Ông nói:

 

-Bàn tay này của ta đã giết chết không biết bao nhiêu tướng giặc, nếu nói chưa từng nhuốm máu người là nói dối. Nhưng nhuốm cả máu đồng liêu, biết rành rành là oan mà vẫn phải hạ lệnh xử trảm bao nhiêu mạng người, để nhà họ Nguyễn nên nỗi tuyệt tự tuyệt tông, nàng nói xem, tội nghiệt này phải trả thế nào cho đủ?

 

Ngày ấy, người trong Cung thành muốn nhanh nhanh chóng chóng hợp pháp hóa cái chết của Thái Tông. Đường đường là Hoàng đế đang xuân xanh tuổi trẻ, đột ngột ra đi mờ ám như vậy chỉ sau một đêm, không có lời giải thích cho có đầu có đũa thì ai có thể không nghi ngờ. Và để hoàn chỉnh câu chuyện ấy theo hướng hợp lý nhất, có nạn nhân, có bối cảnh, có hung thủ và có cả động cơ, cái điều mà cả thiên hạ biết hiện giờ đã được dựng lên vội vàng, chóng vánh như thế. Vì vội vàng nên phải có người đủ uy tín đứng ra cầm cân nảy mực để áp chế tối đa những lời ong tiếng ve chốn quan trường và cả nơi phố chợ. Đinh Liệt được chọn để làm người ấy. Tiên đế băng hà, hậu cung chỉ có những phi tần trẻ tuổi phút chốc trở thành mẹ góa con côi, đẩy qua đẩy lại cuối cùng ấn ông vào cái ghế Đề hình đó. Đinh Liệt đường hoàng ngồi trên công đường nhưng sau lưng, mũi đao đã nhắm vào yết hầu từng người, từng người trong phủ. Ngày ấy, vị tướng quân dày dạn kinh nghiêm nơi chiến trường không chọn lẽ phải, càng không chọn đồng liêu mà chọn người thân của mình. Bàn tay nhận di mệnh tôn Hoàng thái tử Lê Bang Cơ, con trai Nguyễn Thần phi lên ngôi Hoàng đế cũng là bàn tay hạ lệnh tru di tam tộc nhà Hành khiển Nguyễn Trãi. Giờ nghĩ lại cảnh tượng ngày hôm ấy, nghĩ lại tờ cáo trạng với những con chữ được thảo từ trước khi thăng đường, người đàn ông thấy ghê sợ, ghê tởm và tự mỉa mai chính bản thân mình.

 

-Nàng chuẩn bị dần đồ lễ đi nhé, báo trước cho sự cụ ở chùa ngày mười sáu chúng ta lên làm lễ cầu siêu cho gia đình đại nhân Ức Trai.

 

-Năm nào cũng vậy mà, thiếp nhớ rồi. Chàng cứ yên tâm! – Minh Nguyệt áp bàn tay mình quanh bàn tay phu quân, cười nhẹ, một nụ cười buồn. Bà hiểu lưỡi đao năm xưa quét xuống đoạt mạng một người tài giỏi, được lòng dân chúng thế nào, cũng hiểu những đứa trẻ ngày ấy phải chết oan uổng giờ là nỗi ám ảnh của người đang sống ra sao. Nhìn con cái mình lớn lên khỏe mạnh, nhớ lại cái ngày định mệnh ấy, chắc chắn chồng của người không dễ gì nguôi ngoai. Cán cân này một bên là người thân, một bên là đạo lý, phải làm sao cho phải? Chính trị thực ra vốn làm gì có đúng, có sai, có trắng, có đen bao giờ. Đã bị cuốn vào, chỉ mong giữ thân vẹn toàn đã là mãn nguyện.

 

-Nàng… đã tìm ra tung tích hai vị phu nhân nhà cố Hành khiển đại nhân đã trốn thoát chưa? – Người đàn ông nhỏ giọng hỏi, ánh mắt đau đáu, bồn chồn.

 

Minh Nguyệt thở dài, lắc đầu:

 

-Thiếp đã cho người đi dò la, đã nhờ cả người quen nhưng bặt vô âm tín. Phu quân, cứ nghĩ như các cụ đi, không có tin tức gì là tin tốt. Chúng ta nghe ngóng được thì Hoàng thái hậu cũng nghe ngóng được, rồi cái họa diệt thân ấy sẽ còn kéo dài đến bao giờ? Mẹ con họ chắc giờ cũng yên ổn rồi.

 

-Bẩm ông, bẩm bà, có cô Ngọc Huyên của giáo phường Khán Xuân xin gặp ạ!

 

Tiếng đứa gia nô cắt ngang câu chuyện của đôi vợ chồng, Minh Nguyệt ra hiệu cho hầu gái dẫn khách vào nhà trong rồi cúi xuống:

 

-Phu quân, thiếp đã có ý mời ca nương nổi tiếng về phủ để giải khuây, chàng cũng nên nể mặt thiếp một chút.

 

 

 

 

Những cánh cửa bức bàn mở rộng để ánh sáng rọi vào căn phòng vuông vắn với những bộ bàn ghế bằng gỗ lim đen bóng, chạm khắc đơn giản nhưng lại khiến người ta nhìn vào bớt e sợ địa vị của chủ nhân. Ghì cây đàn đáy vào người, Hải Triều so chỉnh lại sợi dây, nhìn ngắm những đôi câu đối treo trên mấy hàng cột, nhẩm đọc trong lúc phu thê nhà đại nhân nói chuyện.

 

-Tiếng đàn của đứa bé này đúng là rất khá. Năm nay Thự Nhã nhạc[2] của Thái Thường tự tuyển người cho đội nữ nhạc cung đình chắc chắn không thể bỏ qua ngươi.

 

-Đại nhân quá khen rồi. Đội nữ nhạc đó đến cô Kim Oanh còn chưa bước vào nổi, con đâu dám mơ tưởng nhiều! – Hải Triều cúi đầu cảm tạ.

 

-Khiêm tốn là tốt nhưng biết mình, biết người thì trăm trận trăm thắng. Ngươi cứ ở lại chơi với phu nhân, ta còn có việc.

 

Vạt áo màu lam sẫm của người đàn ông vừa khẽ động, cần đàn trong tay thiếu nữ vội đặt ngay xuống chiếc phản gỗ. Hải Triều vụt đứng dậy, quỳ rạp xuống nền nhà. Đào Thịnh nhìn cảnh tượng đó liền làm theo, không chút ngạc nhiên.

 

-Đại nhân xin dừng bước! Con có lời muốn thưa riêng với người. Xin đại nhân chấp nhận lời thỉnh cầu này.

 

Thời gian trôi qua dài tựa vạn năm. Nàng tì trán lên mấy đầu ngón tay, hé mắt nhìn có thể thấy bóng lá tre xào xạc trong khoảng nắng hắt vào qua ô cửa sổ. Tiếng trái tim đập dồn trong lồng ngực, đập mạnh đến nỗi làm đầu óc choáng váng, từng mạch máu trong người, nơi thái dương dường như căng phồng. Cảnh tượng trước mắt Hải Triều chòng chành, hai tai ù cả đi.

 

-Xem ra ngươi thực sự có việc cần nói với ta rồi. Phu nhân, nàng cùng đám nô tì lui cả ra đi, để lại cho ta ấm trà là được! – Sự ngạc nhiên trên gương mặt Đinh Liệt nhạt dần, nhường chỗ cho sự thắc mắc lẫn quan tâm khi trông xuống đứa bé gái nhỏ nhắn ấy.

 

Cánh cửa vừa đóng lại, tiếng người xa dần, chỉ còn nghe tiếng gió chiều vi vút trong cái nắng thu hanh hao như mật, người đàn ông bảo cô bé đứng lên. Hải Triều chầm chậm ngẩng mặt, lưng giữ thẳng nhưng vẫn quỳ nguyên tại đó. Trên nền gạch mờ mờ hiện lên vệt bàn tay ướt mồ hôi ban nãy nàng đặt xuống. Xích mích của người đàn ông này với Hoàng thái hậu như những gì Hải Triều đã nghe người ta đồn đại, vụ bắt bớ chẳng rõ nguyên nhân rồi lại thả ra, chuyện năm xưa cha nàng vì cứu cháu gái người mà bị liên lụy đến cả tính mạng, ngần ấy lý do tuy chẳng vững vàng gì nhưng đủ để khiến thiếu nữ dấn thêm một bước trên con đường nàng tự vạch ra từ trước.

 

-Đại nhân… – Đôi môi run run cử động, Hải Triều ngước lên – … con mạo muội đến xin người chỉ rõ cho vài chuyện về cha mình mà con không hiểu.

 

Đinh Liệt nhìn đứa bé gái, bất chợt bật cười:

 

-Cha ngươi? Ta có quen sao?

 

-Người quen, nhất định quen Nhập nội Hành khiển Nguyễn Trãi.

 

Chiếc chén trên tay suýt chút nữa rơi xuống nền gạch nêu không phải người đàn ông nhanh tay dùng sức giữ chặt. Thu nụ cười lại, sắc mặt không đổi, Đinh Liệt ôn tồn cất lời:

 

-Ngươi nói vậy là có ý gì? Cô bé, ngươi có hiểu nhận xằng nhận bậy họ hàng đã là một tội lớn, người mà ngươi nói đến còn là tội thần của triều đình. Họa ở miệng này là họa diệt thân, không phải trò đùa được đâu!

 

-Con cũng đâu muốn đùa – Nàng run run cười, ngực phập phồng theo nhịp thở gấp gáp – Sinh ra là con gái người ấy, con gái không nhận cha không phải là tội bất hiếu nhất sao?

 

Rót nước vào chén trà, cúi mình đặt xuống cạnh Hải Triều, Đinh Liệt đứng dậy:

 

-Trời nóng lắm, ngươi từ từ uống nước cho tĩnh tâm lại. Tĩnh tâm rồi sẽ thấy những điều mình nói ra rất hoang đường. Ngươi tuổi còn nhỏ, ta sẽ coi như chưa nghe thấy những gì ban nãy. Từ nay về sau đừng nên nói ra những lời ấy nữa!

 

Vạt áo lướt qua bờ vai nàng khi người đàn ông cất bước. Bàn tay nắm lại, Hải Triều ngẩng đầu, nhìn chằm chằm vào bức đại tự “Quang minh chính đại” treo trên xà ngang, cất lời:

 

-Đại nhân, con bạo gan hỏi người, người có thể nhìn bốn chữ kia nói rằng mình không biết Hành khiển Nguyễn Trãi có một thứ thiếp họ Phùng, có một đứa con gái tên Nguyễn Hải Triều không?

 

-Đại nhân… – Đào Thịnh từ từ quay mình, dập đầu một cái rồi thưa – … người có thể không nhớ nô tì nhưng hẳn người nhớ đích phu nhân họ Phạm của Ức Trai tiên sinh chứ ạ? Cả người, cả Thiếu bảo Nguyễn Xí đã nhiều lần lui đến phủ uống rượu, thưởng trăng với đại nhân Nguyễn Trãi. Người còn bảo rất thích bánh trôi nước của đích phu nhân, thích tiếng đàn độc huyền cầm của nhị phu nhân. Những lời này lòng Đình thượng hầu ắt hiểu rõ là thật hay giả.

 

 

Nguyễn… Hải… Triều…

 

 

Thứ thiếp họ Phùng. Là Phùng… Thị… Mai Loan…

 

 

Hai cái tên ấy như đá nặng ngàn cân kéo chân người đàn ông lại, không nhấc nổi lên để bước qua bậu cửa cao. Bàn tay đã đặt lên cánh cửa bức bàn định kéo ra rồi lại đóng lại. Chắp tay sau lưng, Đinh Liệt từ từ bước đến chỗ hai người đang quỳ, trong đầu hiện ra rõ mồn một tờ danh sách những người liên đới bị xử tội cùng với Nguyễn Trãi và Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ. Bà tư, bà năm cùng vài gia quyến của Ức Trai tiên sinh đã trốn được nhưng quân của triều đình hiện đang lùng sục khắp nơi, quyết không có sót. Ngoài những chỗ khuyết thiếu hiển nhiên ấy, sau khi qua tay Đinh Liệt, không ai thắc mắc bà hai nhà Hành khiển Nguyễn Trãi cùng đứa con gái đã đi đâu. Gia đình mắc tội, con trai nếu không bị xử chết thì bị sung quân, con gái bị đày xuống làm nô tì, đó là lẽ thường tình. Đinh Liệt niệm chút tình xưa nghĩa cũ, không thể lật lại bản án nhưng cũng có thể tìm được một nữ phạm nhân án tử thế vào cái chỗ đáng lẽ Mai Loan phải ở. Người đã giết xong thì sẽ không bị truy lùng nữa, đó là tất cả những gì ông nghĩ trong tình cảnh hỗn loạn lúc bấy giờ.

 

-Ngươi tự nhận mình là Nguyễn Hải Triều? – Gác tay lên thành ghế, Đinh Liệt nhìn xuống, ánh mắt uy nghiêm đầy đe dọa.

 

Vươn người lấy chiếc hộp gỗ mang theo bên mình, nàng gạt những tấm thẻ tre bên trên ra, đăm đăm nhìn vào hai tờ giấy gấp tư nhàu nhĩ bản thân đã cẩn thận đặt vào đó. Vuốt phẳng những nếp gấp, mấy đầu ngón tay chạm khẽ lên những chỗ giấy nhăn, mực đã nhòe đi vì nước mắt từ ngày hôm ấy, nàng cúi đầu, dùng cả hai tay dâng lên cho người đàn ông trước mặt.

 

-Cái tên “Hải Triều” là cha đặt cho con vì quê gốc của mẹ ở đó. Mẹ và tam phu nhân tính ra có thể gọi là đồng hương, chuyện này người ngoài không phải ai cũng biết được. Con thực sự không có gì đủ chắc chắn để chứng minh thân phận với người. Đây là bút tích của cha, là bài thơ năm xưa cha đã từng làm, xin người soi xét.

 

Nét chữ bay bổng, khoáng đạt mà tươi đẹp này có trong mơ người đàn ông cũng vẫn có thể nhận ra. Mấy đầu ngón tay thoáng siết chặt làm trên nền giấy xuất hiện thêm vài nếp nhăn. Kín đáo nhìn đứa bé gái đang quỳ dưới đất, Đinh Liệt ngầm ước chừng tuổi tác, ngầm đối chiếu những đường nét trên gương mặt ấy với những người trong quá khứ, cũng thấy vài phần tương đồng. Đang yên đang lành, không ai lại tự đi tìm đường chết, chuyện này ông hiểu, nhưng đột ngột lật lại những chuyện ầm ĩ trong quá khứ, nhất là khi những điều ấy liên quan mật thiết đến quan trường, đến hậu cung, đến ngai vàng của Hoàng đế tất sẽ ảnh hưởng đến an nguy của xã tắc.

 

-Sau khi cố đại nhân qua đời, những tác phẩm người chấp bút tản mát khắp nơi, hai tờ giấy mỏng này… chẳng nói lên điều gì cả. Ngươi tự nhận mình là con gái của Ức Trai tiên sinh với thứ thiếp họ Phùng, được, cứ tạm cho là vậy đi, ta hỏi ngươi một câu: Bài thơ này có một bí mật, ngươi biết đó là gì chứ?

 

Ánh mắt đen trầm lặng trở lại nhìn lên không hề lay động khi nàng gật đầu xác nhận.

 

-Đó là gì?

 

-Đại nhân, liệu người có thể cùng con viết ra điều đó không? – Thiếu nữ cất lời, nhỏ nhẹ và bình tĩnh hơn lúc trước nhiều.

 

-Ngươi sợ ta đổi trắng thay đen? – Ông cất lời, ẩn trong giọng nói có chứa chút thú vị vì cách hành xử của cô gái nhỏ.

 

Hải Triều nhìn xuống, hai bàn tay nắm chặt lấy nhau, tuyệt nhiên không đáp.

 

-Được rồi, ta viết!

 

Hương trầm trong chiếc lư đồng be bé đặt trên chiếc bàn gỗ tỏa hương man mác. Ấm trà đã nguội, nắng ngoài hiên sớm nhuộm sắc đỏ ối lúc chiều tà. Gác cây bút lên cạnh nghiên mực, người đàn ông nhìn nét chữ dần hiện lên trên tờ giấy trải trước mặt cô đào nhỏ tuổi, không khỏi sững sờ. Nàng nhìn mực dần khô trên tờ giấy trắng, nói khẽ, khẽ đến nỗi chỉ để Đinh Liệt nghe thấy:

 

-Trong bài thơ này của cha có hai câu không phải người viết. Hai câu đó… của mẹ con làm. Là… “Đã buồn vì trận mưa rào…Lại buồn vì nổi ào ào gió đông[3]”.

 

Nàng đã nghe đi nghe lại những lời ấy không biết bao nhiêu lần suốt cả những năm tháng tuổi thơ, biết đó chỉ là một câu thơ nào đấy mẹ tùy hứng nghĩ ra rồi quen ngâm mỗi lúc trời đột ngột đổ mưa. Đến khi tận tay cầm hai tờ giấy mỏng Mai Loan nâng niu còn hơn mạng sống, Hải Triều cũng không thể tin là thật.

 

-Chuyện này đã là một bí mật, ở đây ngoài hai kẻ tự cho là biết điều đó là ta và ngươi ra không còn người thứ ba để kiếm chứng. – Đinh Liệt đưa tay vuốt chòm râu, nheo mắt nhìn xuống gương mặt không rõ vui buồn, trầm sâu như nước của Hải Triều – Ngươi có vẻ rất thông minh, nhưng ngươi không nghĩ ta có thể viết ra bất kì điều gì, khăng khăng cho mình là đúng, nói ngươi là sai sao?

 

-Con cũng đã nghĩ đến điều ấy, nhưng… – Hải Triều từ tốn đáp, hai bàn tay đặt yên vị trên đùi, mắt theo thói quen nhìn chênh chếch xuống dưới, nơi mũi giày của người đàn ông – … con muốn thử đánh cược một lần xem sao. Bốn chữ “Quang minh chính đại” kia người treo chắc chắn không phải để làm vì. Nếu như người với cha con không còn chút ân nghĩa nào, chắc chắn người sẽ không đích thân đến chùa Huy Văn mười sáu tháng tám hàng năm làm lễ cầu siêu.

 

Nói đến đấy, nàng liếc nhìn Đào Thịnh, khóe môi hơi đẩy lên thành một nụ cười biết ơn những tin cô dò la được giúp nàng. Đinh Liệt cúi mình, trải tờ giấy với những con chữ mình viết ra lên trên tờ giấy của Hải Triều. Từng chữ, từng chữ giống nhau như hệt. Đôi lông mày cau lại, thiếu nữ mím chặt môi, cúi đầu thấp hơn một chút rồi gập cả hai tờ giấy lại. Nàng hơi cúi người lúc bước qua trước mặt Đinh Liệt, tiến về phía cái bàn nhỏ kê ở góc tường, nơi có ngọn nến đang cháy dở. Lưỡi lửa vừa liếm lên, tờ giấy đã bùng cháy, chớp mắt tàn tro rời chạm nền gạch bị gió thổi tan nát cả. Nhấp môi vào chén trà, Đinh Liệt điềm đạm chờ đợi, trong lòng dường như dâng lên chút thanh thản. Đứa bé này thực sự rất khôn khéo, rất biết trên đời có những chuyện không thể đàng hoàng nói ra miệng nên phải dùng đến chữ viết. Nhưng giấy trắng mực đen, bút sa gà chết, xử trí tiếp theo thế nào để người đối diện thấy thoải mái, con bé cũng biết rất rõ.

 

-Đại nhân, con đường đột đến tìm người thế này, là con không phải. Con cũng biết thân là đại quan trong triều, người không thể nói tất cả những điều mình biết về cái chết của cha cho con hay. Mẹ chỉ nói con phải tin cha và tam phu nhân không làm cái việc trời không dung đất không tha ấy. Con tin mẹ nhưng con vẫn phải xin người cho con biết một chút sự thật. Người có thể nói cho con nghe đến đâu, con xin vâng đến đấy!

 

Nàng quỳ rạp xuống, nói.

 

-Ta cần thời gian để tìm hiểu những điều ngươi vừa bẩm báo! – Đinh Liệt nhìn nàng, cất lời rành mạch.

 

 

 

 

***

 

 

 

 

Cây gậy tre vung lên thành một vòng cung rồi giáng xuống. Đòn đánh ra nhanh gọn, vững chãi, chủ động nên đầu gậy chỉ cách trán của người thanh niên trẻ ngã nhào dưới đất hai đốt ngón tay.

 

-Điện hạ, giờ thần không địch lại được với người rồi! – Nguyễn Sư Hồi, con trưởng của Nguyễn Xí, gạt đầu gậy đang chĩa thẳng vào mặt mình sang bên, cười cười.

 

-Là anh nương tay thôi! – Tư Thành chống cây gậy xuống đất, tháo vạt áo trước được giắt vào thắt lưng xuống, lịch sự đáp lại.

 

-Nương tay? – Sư Hồi nheo nheo mắt, hàng lông mày rậm cau lại rồi dãn ra – Điện hạ nói vậy là giữ thể diện cho thần rồi. Mười mấy anh em thần giờ đều bị điện hạ đánh bại, sau này không dám tìm người thách đấu nữa, xin nhường lại vị trí này cho phụ thân.

 

-Anh có chắc sau này không đến tìm ta nữa không? – Chàng hỏi lại rồi cười lớn, thong thả ngồi xuống bờ gạch xây quanh cái ao hình bán nguyệt thả đầy hoa súng. Nguyễn Sư Hồi là người thông minh, tuy còn trẻ tuổi nhưng dáng dấp, cách hành xử không thua những tướng quân dày dạn kinh nghiệm nơi quân doanh là bao. Có điều anh ta là người kiêu căng, cố chấp, thích tự coi mình là đúng. Nếu không phải chàng hết lần này đến lần khác từ luận binh thư, bày binh bố trận đến đấu tay đôi đều tỏ ra vượt trội hơn, ắt Sư Hồi cũng không chẳng nể nang cái tước vị Bình Nguyên vương kia chút nào. Con người này nói dùng được thì cũng đúng, nói cần uốn nắn và để mắt đến cũng đúng, loại người như con ngựa chứng ấy thực sự nhiều khi làm người ta đau đầu.

 

-Điện hạ, người có thấy trong triều cần một sự thay đổi nào đó không? Không thay đổi cũng được nhưng cần có điều gì đó mơi mới một chút. – Rót nước vào chiếc bát chiết yêu đưa cho Tư Thành, Sư Hồi nghiêm túc nhìn thẳng, mở lời.

 

-Ý anh là sao? – Chàng nhận lấy, hỏi lại, trong lòng tuy có chút quan tâm nhưng giọng nói lại không hề tỏ ra một chút xíu gì hứng thú. Tư Thành đã có kinh nghiệm đối phó với con người này, nếu chàng tỏ ra sốt sắng, anh ta sẽ khua tay múa chân ăn nói đại ngôn, nhiều khi rất phi thực tế, cốt chỉ để khuếch trương thanh thế, ra vẻ ta đây. Nếu chàng tỏ ra lãnh đạm, anh ta đã mở lời tức là muốn kể cho người khác nghe điều mình đang nghĩ, vì thái độ dửng dưng của người đối diện mà sẽ tiết chế cảm xúc lại một chút, ăn nói cũng có suy nghĩ hơn.

 

-Nhân tài trong thiên hạ không thiếu nhưng người được bổ dụng không bao nhiêu. Khoa cử thì ảm đạm. Trong triều toàn những lão già đi qua đi lại, dựa vào công trạng mà giúp quan gia cai trị dân chúng, thần thấy với cách suy nghĩ cũ mòn của họ, sẽ chẳng đi đến đâu hết. Chưa kể già rồi, tham quyền cố vị, người trẻ đâu thể tiến thân được nữa. Chưa nói đã bị họ mang phẩm trật, tuổi tác ra để chẹn họng rồi. – Sư Hồi tựa lưng vào gốc gây hồng xiêm sau lưng, gối đầu lên hai cánh tay, chăm chú nhìn bầu trời.

 

-Người ta vẫn bảo chuyện chính trị, chuyện quan trường thì nên chuộng người cũ – Tư Thành đáp theo kiểu vô thưởng, vô phạt.

 

-Điện hạ, người thực sự nghĩ thế?

 

-Ta chưa cho nghỉ mà đã dám ngồi đây buôn chuyện như đám đàn bà sao?

 

Tiếng Nguyễn Xí sang sảng vang lên từ trên bậc thềm làm đám thiếu niên vội đứng dậy, chỉnh lại trang phục cho tử tế. Mười lăm cậu con trai của Thiếu bảo từ khi lên ba đã được rèn luyện không khác gì những binh lính của triều đình, ở nhà không khác gì doanh trại, quân lệnh như sơn, kỉ cương như sắt. Nhiều lúc Tư Thành vẫn đùa bảo Nguyễn Xí có ở trong tay một đội quân nhỏ vô cùng thiện chiến, trung thành. Chàng lớn lên với những cậu con trai này từ nhỏ, có người là anh, có người là em, tạm gọi là thân thiết nên cách cư xử cũng thoải mái, ít câu nệ hơn.

 

-Xuống tấn! – Nguyễn Xí ra lệnh, tay chắp sau lưng cầm cây roi da thúc ngựa. Viên gia nô đánh một hồi trống báo hiệu giờ luyện tập bắt đầu.

 

Mặt trời đã lên quá con sào làm những bóng đen thu lại ngay dưới chân. Trên nền vải áo thô, những khoảng sẫm màu do ngấm mồ hôi càng ngày càng lan rộng. Ánh mắt tưởng như chăm chú nhưng kì thực lại lơ đãng, mải nghĩ ngợi về những trang sách đang để mở trong thư phòng của Tư Thành đột nhiên dừng lại ở đứa bé trước mặt. Cậu con trai thứ mười lăm này mới cao đến hông chàng, chân hãy còn bị đau do lần ngã ngựa trước nhưng vẫn kiên trì luyện tập. Nhìn những hạt mồ hôi to bằng hạt đỗ thi nhau lăn xuống, nhìn cách thằng bé mím môi, hai chân hơi run lên, Tư Thành cũng có chút ái ngại. Nhưng như Nguyễn Xí vẫn bảo, bị thương như vậy chưa đáng để bận tâm, ở nơi chiến trường chẳng nhẽ bỏ cả gươm giáo vì một vết trầy xước sơ sơ?

 

Trời đang nắng chang chang đấy chợt nổi gió lạnh. Cơn mưa rào cuối cùng của mùa hạ đổ xuống khu vườn rộng. Từng hạt từng hạt mưa to, nặng rơi xuống vai áo, làm khoảng sân đất loang lổ những vết chấm tròn. Trừ những anh lớn, mấy cậu nhóc con không tránh khỏi liếc mắt nhìn trời rồi nhìn cha như có ý muốn hỏi liệu chúng có thể nghỉ được chưa.

 

-Mưa to tức là mưa nhỏ. Mưa nhỏ tức là không mưa. Tiếp tục luyện tập cho ta!

 

Nguyễn Xí nói, giọng đanh thép, chắc gọn. Trong làn mưa hắt chéo sân ngày một nặng hạt, quất vào da thịt người ran rát, dáng xuống tấn vững như tượng đồng của người đàn ông chớm đến lục tuần làm đám thiếu niên không đứa nào dám ho he gì thêm. Mưa trắng trời. Mưa tuôn xối xả. Nước chảy vào mắt, chảy ròng ròng trên gương mặt, nhỏ xuống từ tay, từ vạt áo. Trông xa, người ta tưởng như đang được chiêm ngưỡng những pho tượng tạc bằng đá xanh tuyệt mỹ, đứng im lìm trong mưa gió. Nước bắn lên làm ướt gấu váy người phụ nữ cầm ô đứng im lặng phía xa xa, chăm chú nhìn những người đàn ông. Dáng vẻ nhẫn nại, chờ đợi đó của vị phu nhân thứ năm làm Tư Thành thoáng nghĩ đến thân mẫu Ngọc Dao đang đợi chàng ở nhà.

 

-Hôm nay đến đây thôi!

 

Những lời ấy của Nguyễn Xí làm những bờ vai gồng lên được buông lỏng một chút. Đứa bé đứng ngay trước mặt chàng ngã nhào xuống đất. Người phụ nữ kia dợm bước đến nhưng không nhanh bằng chồng. Ánh mắt người đàn ông nhìn xuống nghiêm khắc nhưng ấm áp. Chàng những tưởng Nguyễn Xí sẽ nói ra những lời như quân lệnh, nhưng cuối cùng, ông chỉ lặng lẽ chìa tay ra. Đứa bé chống hai tay xuống đất, khó khăn lắm mới có thể tự loạng choạng đứng dậy. Bàn tay nhỏ của nó phủi sách những bùn đất, hạt cỏ dính trên nền vải ướt rồi mới ngước lên, mỉm cười toe toét khoe hàm răng sún:

 

-Phụ thân, con tự đứng dậy được.

 

-Giỏi lắm! – Ông cười đáp lại, nơi đuôi mắt hiện lên những nếp nhăn. Xoa đầu đứa con trai nhỏ, ông dặn – Con vào nhà thay đồ đi, chút nữa phụ thân xoa thuốc cho con.

 

Lời vừa dứt, Nguyễn Xí trông sang thấy ánh mắt có vài phần chăm chú của Tư Thành đang quan sát cha con mình, nói:

 

-Điện hạ, chúng ta luyện tập tiếp được không?

 

-Ta sẵn lòng! – Chàng đưa tay vuốt nước trên mặt, chút ánh sáng lóe lên nơi đáy mắt ban nãy tắt ngấm, nhường chỗ cho màu đen thẳm lạnh như nước mưa rào.

 

Cuộc tỉ thí đến hồi gay cấn, đột ngột Nguyễn Xí vòng ra sau lưng, một tay kéo căng tay trái của chàng rồi dùng cùi chỏ ấn mạnh vào chỗ hõm trên bả vai ấy. Xong xuôi, ông buông tay, nhìn Tư Thành chau mày, xoa nắn bờ vai mình.

 

-Điện hạ càng ngày càng giỏi trong việc che đậy bản thân rồi. Thần quả nhiên không uổng công dạy dỗ người!

 

-Vẫn bị Thiếu bảo nhận ra đấy thôi! – Chàng cười nhạt đáp lại, vai trái vốn nhức nhối mấy hôm nay xem ra đã trở lại bình thường.

 

-Là do thần quen điện hạ bao năm rồi nên mới đoán vậy, người ngoài chắc chắn không nhìn ra điện hạ đang có vấn đề – Nguyễn Xí cười sảng khoái, chắp tay sau lưng – Cũng muộn rồi, người ở lại dùng cơm với gia đình thần luôn, tiện để thần xem lại vết thương trên vai người có gì nghiêm trọng không.

 

-Không cần đâu! – Chàng khách sáo đáp, chỉnh lại vạt áo ngoài của mình cho ngay ngắn, đứng thẳng người – Ta…

 

-Điện hạ, đúng là thần có dạy người khi đứng trên chiến trường, việc củng cố lực lượng, trước sau kín kẽ không để kẻ địch nhận ra yếu điểm là điều hết sức quan trọng. Nhưng đó cũng chỉ là chuyện trên chiến trường. Còn cuộc sống thường ngày lại là việc khác. Ngô Sung viên giao phó người cho thần và Đình thượng hầu vốn không phải chỉ vì chuyện học võ, luận binh thư, người…

 

-Phụ thân, mẫu thân nói con ra mời điện hạ và phụ thân vào nhà dùng cơm cho nóng! – Cô con gái lên mười hai của Nguyễn Xí đứng dưới hàng hiên, giơ tay che đầu cho khỏi mưa, nghển cổ nói lớn. Đương nhiên ánh mắt của con bé dù làm ra vẻ vô tình cũng vẫn khiến người ta biết nó cố ý nhìn Tư Thành một cái, nhìn rồi thì hai má ửng hồng.

 

-Ta không làm phiền gia đình đại nhân nữa. Dù sao hôm nay phu nhân Minh Nguyệt cũng dặn ta qua bên đó dùng cơm. Lời mời này để khi khác vậy. – Chàng thong thả bước về phía trước, nghiêng mình tránh cành dương liễu mọc xiên về phía hồ bán nguyệt, thầm nhấm nháp vẻ mặt thất vọng của cô bé nọ. Đoạn, Tư Thành ngoái lại – Hôm nào ta với Thiếu bảo đi câu cá đi, nghe nói ở hồ Ngọc Liên cảnh sắc thú vị, cá cũng nhiều nữa.

 

Cúi đầu tuân mệnh, người đàn ông đứng lặng trong mưa, nhìn Tư Thành rời đi, chợt nghĩ đến câu chuyện đứa con gái thật lạc giờ đột nhiên xuất hiện của Nguyễn Trãi. Ông còn nhớ rõ ngày đầy tháng cô bé ấy, ông đã khen sợi xà tích bạc bách hoa đích phu nhân chuẩn bị khéo ra sao, đã có ý hỏi tại sao Nguyễn Trãi nhất định đặt cho con bé cái tên kì lạ đến thế. Không phải lấy tên hoa, càng không lấy những chữ tốt lành nữ tính đặt cho, là lấy tên đất để đặt tên người – cái cách xưa nay chỉ có nam nhân hay làm vậy.

 

Một cuộc bể dâu, con tạo xoay vần, sinh li tử biệt. Thế gian hóa ra quá nhỏ, những đứa trẻ ngày ấy cuối cùng từng chút một đều tề tựu dưới bầu trời Đông Kinh.

 

 

 

 

Vừa nhìn thấy bóng cậu thiếu niên ướt lướt thướt bước qua cổng, phu nhân Minh Nguyệt liền sai mấy đứa ở chuẩn bị khăn và quần áo khô để sẵn cùng với nước rửa tay. Bà nhìn đứa thư đồng theo hầu chàng tay cầm ô mà không mở ra, vừa định quở trách thì đã bị Bình Nguyên vương gạt đi. Bữa cơm trưa vui vẻ cuối cùng cũng xong với những câu trêu đùa Đinh Liệt dành cho Nguyễn Xí và đám trẻ lít nhít ở nhà ông ta, cứ dăm bữa nửa tháng lại lôi nhau ra chí chóe bắt phụ thân phân xử hơn kém. Chàng hưởng ứng vừa phải, thong thả cầm đũa, suốt bữa không bình luận gì nhiều, chỉ chợt cảm thấy cảnh đông đúc ở phủ Thiếu bảo thực sự khiến người ta thấy thích thú. Nhưng cảnh tượng đó Tư Thành luôn cảm thấy không dành cho mình. Không phải Nguyễn Xí và các vị phu nhân không hiếu khách, là chàng tự cảm thấy mình giống khách không mời thì đúng hơn.

 

Cho nô tì lui hết, Đinh Liệt vừa thưởng trà, vừa hỏi han chuyện học hành của cậu thiếu niên nhưng ngụm nước chưa trôi xuống cổ đã nghẹn lại khi Tư Thành ung dung mở lời trước:

 

-Đình thượng hầu, người có thể kể cho ta chính xác và chi tiết việc Thái tông hoàng đế băng hà ở Lệ Chi Viên như thế nào không? Người làm quan Đề hình xử vụ đó chắc biết nhiều chuyện thú vị hơn cả những lời dân gian đồn đại, hơn cả chuyện người từng nói Trịnh Khả thực ra cũng có mặt bên cạnh Tiên đế lúc lâm chung chứ không phải chỉ có mình Lễ nghi học sĩ.

 

-Điện hạ, chuyện này… – Người đàn ông đặt chén trà be bé xuống bàn, không khỏi thấy trong lòng bồn chồn.

 

-Ta không quan tâm chuyện đại nhân và Thiếu bảo đã thỏa thuận những gì với thân mẫu ta. Cả ta và ngài đều hiểu rõ bản án Lệ Chi Viên ấy vốn rất thiếu thuyết phục. Đó không phải chỉ là chuyện Tiên đế băng, càng không phải chuyện giết một Nhập hội Hành khiển cùng một Lễ nghi học sĩ. Chuyện bè phái nơi quan trường, chuyện đấu đá nơi hậu cung… ngài nói xem, có thể không bàn được sao, có thể không liên quan đến an nguy xã tắc được sao?

 

Giọng nói cậu thiếu niên thốt ra ôn hòa, mềm mỏng, khóe miệng còn thấp thoáng một nụ cười nhưng ánh mắt nhìn qua miệng chén trà thì sắc lạnh. Đinh Liệt không nhìn ra Tư Thành đã biết được gì, chỉ chợt nhớ hầu cận bên cạnh cậu thiếu niên còn có một cung nữ sống trong Cung thành tương đối lâu năm, vô cùng trung thành tên Thụy An. Nhắm chừng ý Bình Nguyên vương muốn dò xét tâm tư của mình, ngẫm lại số tuổi của chàng, Đinh Liệt thở dài, chầm chậm thuật lại hết những chuyện đêm đó. Chén trà hạt mít be bé hết cạn lại đầy. Tư Thành ung dung nghe những điều người đàn ông đối diện kể, trên gương mặt không lộ ra một chút biểu cảm. Lần này không phải chàng che giấu, là thực sự trong lòng chẳng mảy may rung động thì đúng hơn.

 

-Như lời đại nhân nói – Tư Thành nhìn lên, ngẫm nghĩ một lúc như thể đang thưởng thức vị trà tan trong cổ họng – … theo ông là Tiên đế trước khi đến chỗ Nguyễn Trãi đã không khỏe, chuyện người thình linh băng có thể do bạo bệnh, có thể do… Nguyễn Thị Anh ngầm sai người ám hại để bảo vệ ngôi vị Đông cung cho con trai mình?

 

Đôi lông mày chợt cau lại khi Đinh Liệt nghe vị thân vương gọi thẳng tên húy của Hoàng thái hậu. Xem chừng đứa bé này quan sát đủ lâu để biết rõ thái độ thật của ông với vị chủ nhân cung Diên Khánh ấy nên mới dám làm cái việc đó.

 

-Nói không phải không có lý. Luận tuổi tác, Lễ nghi học sĩ khi đó gấp đôi tuổi của Thái Tông, chuyện trêu hoa ghẹo nguyệt nghe chừng… Tiên đế là người có tiếng đào hoa phong lưu, hậu cung không thiếu mỹ nhân, nói người yêu thích Lễ nghi học sĩ đến thế xem ra không giống tác phong thường ngày. Hơn nữa ta cũng không thấy có động cơ nào đủ thuyết phục để lý giải chuyện Nguyễn Trãi và Nguyễn Thị Lộ làm ra cái việc ám sát ấy. Mấy chuyện hoang đường, quái quỷ nói bà Lộ là hóa thân của con rắn đem ra lòe trẻ lên ba thì được, nói ở giữa chốn quan trường toàn học trò Khổng Mạnh nghe thật nực cười.

 

Chiếc quạt trúc mở rộng, nhè nhẹ quạt khi Tư Thành cất lời.

 

-Việc Thái Tông băng, nếu truy cứu trách nhiệm đến cùng đáng lẽ phải tra khảo, bắt tội đến đám hạ nhân đi theo xa giá, từ quan quân, ngự y đến nội thị, cung nữ. – Đinh Liệt nhếch môi cười cay đắng – Nhưng hai vị hoạn quan theo hầu Tiên đế khi ấy là Lương Dật, Tạ Thanh đều là người của Hoàng thái hậu, chúng đứng ra làm nhân chứng, trên dưới nhất loạt tố cáo bà Lễ nghi học sĩ ám sát đức vua. Trong cung ép xuống, quan lại ép lên, nhiều người cùng nói một ý thì là sự thật.

 

-Là cố tìm cho ra một kẻ phải chịu trách nhiệm về việc Tiên đế băng hà – Tư Thành đứng dậy, xoay cây quạt giữa những ngón tay mình – Ta chỉ cảm thấy hơi lạ khi ngài cho rằng  Nguyễn Thị Anh chủ mưu hạ sát Tiên đế. Thời điểm ấy Lạng Sơn vương không còn được sủng ái, bị biếm đi xa. Thân mẫu ta bị đuổi khỏi Cung thành. Tân Bình vương không được Thái Tông để mắt đến. Thực sự không có ai tranh nổi cái ghế Đông cung ấy với con trai Thị Anh, chuyện này thực ra là ý gì?

 

-Điện hạ – Đinh Liệt vuốt chòm râu, chăm chú nhìn tấm lưng thẳng trong chiếc áo gấm trắng của cậu thiếu niên, ôn tồn – Không nhất thiết phải tranh địa vị chủ nhân Đông cung. Thứ đó Hoàng thái hậu đã tranh được rồi, đã gạt Dương thị ra rồi. Ám sát Tiên đế, sau này giết cả tay chân là Lương Dật, Tạ Thanh, giết Đinh Thắng, Đinh Phúc, rồi mới đây là xử Trịnh Khả chẳng qua là để bảo vệ một bí mật động trời khác.

 

-Như chuyện… người đang ngự ở điện Cần Chính không mang huyết thống đế vương? – Tư Thành ngoảnh lại, nhếch môi cười, nói nhẹ không.

 

Vẻ mặt thản nhiên, dửng dưng của Tư Thành làm Đinh Liệt sững người. Ông chăm chú quan sát từng cử chỉ nhỏ của chàng nhưng không nhìn ra một điều gì khả dĩ. Đứng dậy khỏi ghế, người đàn ông lảng sang chủ đề khác.

 

-Điện hạ, không phải người còn phải nhập cung theo lời triệu của quan gia sao? Thần có mấy cuốn sách ở đây, điện hạ có thể cầm về xem thêm, khi khác chúng ta cùng thảo luận tiếp.

 

Cánh cửa thư phòng vừa khép, Tư Thành nhìn lướt qua tựa đề mấy cuốn sách trong tay, quá nửa là những cuốn chàng đã đọc qua vài lần. Nhưng rồi, cuối cùng ẩn ý của Đinh Liệt cũng lộ rõ. Giữa những cuốn sách ấy là một xấp giấy được đóng cẩn thận nhưng ngoài bìa không đề tên, bên trong lật ra mới thấy bốn chữ: “Bút kí Hồng Mai”. Tư Thành chưa bao giờ nghĩ Đinh Liệt lại làm thơ, càng không nghĩ sẽ có ngày đọc được những dòng chữ đầy thú vị ấy. Chàng liếc nhìn ra ngoài cửa sổ, vờ như ngắm cảnh vườn rồi thong thả, ung dung khép cửa lại. Ngồi xuống chiếc ghế gần đó, những ngón tay giở nhanh những trang sách, chàng đọc rất mau nhưng từng chữ đều sắc bén đến nỗi không thể nào quên được. Những bài thơ liên quan đến án Lệ Chi Viên đều không có tựa đề, được xếp gần nhau, chữ tuy ít nhưng những gì không thể nói đều hiện lên rõ ràng trên trang giấy trắng.

 

Tống Thai mạc kiến nguy ký hiện
Nịch ái Thịnh Y  nhật nhật tăng
Mỹ sắc điểm ngôn gia phỉ báng
Cơ đồ sự nghiệp hải hà băng[4]

 

Cách nói lái chữ Thái Tông thành Tống Thai, Thị Anh thành Thịnh Y cùng nội dung y như những gì Thụy An từng thuật lại cho Tư Thành nghe về những tranh đoạt hậu cung năm xưa, xem ra Đình thượng hầu cũng thay đứa cháu gái Sung viên ấm ức không ít, và lá gan của vị khai quốc công thần này quả nhiên không hề nhỏ. Chàng khẽ cười, lật sang những trang sau, ngoài bài thơ không chỉ đích danh nhưng có ý tiếc thương ba họ nhà Nguyễn Trãi bị giết oan, có mấy dòng thơ dang dở đề:

 

Lục nguyệt khai hoa quái dị hình
Niên nguyệt nhật thời Thăng Đinh ký
Hoàng bào ô nhiễm vạn niên thanh[5]

 

Gập cuốn sách lại, Tư Thành chầm chậm thở ra. Với chàng, chuyện Thụy An nghe ngóng được dù hiện thời tạm coi như được Đinh Liệt xác nhận là sự thật cũng không quan trọng. Trắng hay đen không phải vấn đề ở đây. Cục diện đã an bài, ngai vàng đã an bài, cái chàng cần chính là điều Ngọc Dao hàng ngày đọc kinh cầu xin đức Phật: hai chữ “bình an”. Chàng tin ở cách đối đãi Bang Cơ dành cho mình nhưng tin Nguyễn Thị Anh thì không đời nào. Là giờ bà ta chưa sờ đến cả chàng lẫn mẫu thân, là giờ bà ta tạm thời không nghi kị, không đề phòng nữa nhưng Hoàng thái hậu đã từng thả cho Trịnh Khả sống ngần ấy năm, cuối cùng vẫn giết đi đấy thôi. Huyết thống của Hoàng đế là thật cũng được, giả cũng được, cái Tư Thành muốn có là tấm bùa hộ thân cuối cùng để nếu có ngày Hoàng thái hậu không nhân từ nữa, chàng có thể dùng để bảo vệ bản thân cũng như thân mẫu. Dựng chuyện để trắng đen lẫn lộn không phải là điều chỉ có mình Tuyên Từ Hoàng thái hậu biết làm.

 

-Bẩm điện hạ, đến giờ nhập cung rồi ạ! – Đứa thư đồng khoanh tay đứng ngoài cửa nói vọng vào.

 

Cất bước trên những phiến đá trơn to như lá sen xếp quanh co trên con đường dẫn ra đến cổng, Tư Thành thuận tay đưa trả mấy cuốn sách cho Đinh Liệt, nhìn sang:

 

-Những cuốn sách này ta đã đọc qua. Chúng đều là thư tịch quý giá, Đình thượng hầu nên giữ gìn cẩn thận. Khi nào cần, đích thân ta sẽ qua mượn.

 

 

 

 

Phải rất lâu, rất lâu sau cuộc gặp mặt ấy, người ta mới lại nhìn thấy Bút kí Hồng Mai trên đời lần nữa để xác thực lại những chuyện li kì nơi Cung thành đất Đông Kinh khi xưa.

 

 

 

 

 

 


[1] Loại vải dệt hơi dày, gần giống gấm, có hoa nhưng chất vải ở hoa và nền là khác nhau. Nền là vải thường, hoa được dệt trên vải ấy có độ bóng hơn.

[2] Cùng với thự Đồng văn là cơ quan phụ trách lễ nhạc, ca vũ cung đình nhà Lê Sơ, trực thuộc Thái Thường tự (một trong lục tự) là cơ quan quản lý chung lễ nghi, âm nhạc, ca múa của triều đình. Ty giáo phường (đã nói đến ở những chương trước) cũng trực thuộc Thái Thường tự nhưng quản lý âm nhạc dân gian. (theo Thiên Nam dư hạ tập)

[3] Nguyên văn bài thơ của Nguyễn Trãi:

“Chiếc thuyền lơ lửng bên sông

Biết đem tâm sự ngỏ cùng ai hay

Chắc chi thiên hạ đời nay

Mà đem non nước làm rày chim bao

Đã buồn vì trận mưa rào

Lại buồn vì nổi ào ào gió đông

Mây trôi nước chảy xuôi dòng

Chiếc thuyền hờ hững bên sống một mình”

[4] Dịch thơ theo cuốn Các bậc khai quốc triều Lê, Đinh Công Vĩ, NXB Văn hóa thông tin, Hà Nội, 2003

“Thái Tông chẳng thấy nguy đã hiện
Say đắm Thị Anh cứ mãi tăng
Sắc đẹp, lời ngon, kèm phỉ báng
Cơ đồ sự nghiệp có ngày băng”

[5] Nguyên văn có thêm câu đầu là: “Nhung tân hà hứu Tống Thai tinh” nhưng được isis lược bỏ vì bài thơ này làm sau khi Lê Nhân Tông Lê Bang Cơ qua đời, Đinh Liệt dùng miếu hiệu Nhân Tông đã nói chệch đi.

Dịch thơ:

“Nhân Tông đâu phải máu Nguyên Long
Sáu tháng hoài thai cảnh lạ lùng
Năm, tháng, ngày, giờ Đinh Thắng chép
Hoàng bào dơ bẩn tiếng ngàn năm”

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s