[Độc huyền cầm] 1 – 6


Chương 6: Tiên đồng

 

 

“Phụng thiên mệnh tiên đồng giáng hạ…”[1]

 

 

 6

 

 

 

-Tư Thành!

 

Đứa bé mặc áo lụa trắng thêu hình rồng tụt xuống khỏi lưng viên hoạn quan đang đóng giả con ngựa, khua khua cánh tay trong không khí, tỏ ra mừng rỡ lắm. Nghiêng người bước qua những cành lá mọc xiên tạo thành những thế cây tuyệt đẹp trong vườn thượng uyển, Tư Thành nâng vạt áo tím của mình lên, quỳ xuống hành lễ:

 

-Thần đệ bái kiến quan gia. Quan gia muôn tuổi.

 

-Thôi khỏi! – Bang Cơ vén tà áo ngồi xuống trước mặt đứa em, miệng nhoẻn cười. Sau lưng cậu, Đào Biểu biết ý cho đám người dưới lui hết, chỉ còn mình ở lại nhưng cũng chỉ dám đứng xa xa nhìn hai vị chủ nhân.

 

-Hoàng huynh, chuyện này… – Tư Thành ngập ngừng cất lời, đưa mắt nhìn vẻ như e dè, đề phòng lắm.

 

-Đây là hoàng cung của trẫm, trẫm nói không cần hành lễ thì không cần hành lễ. Mà hôm trước em có hẹn vào cung chơi nhưng lại không giữ lời, đáng tội khi quân!

 

Đưa bé vung tay nói, gương mặt bầu bĩnh hơi vênh lên tỏ vẻ không vui nhưng nhìn nụ cười tủm tỉm của cậu em trước mặt liền thôi giả đò tức giận, ngồi bệt xuống nền cỏ xanh.

 

-Trước mặt anh, em không cần cứ một hai cúi đầu làm đủ thứ lễ nghi. Đám người xung quanh ngày nào cũng diễn trò đó đến phát chán rồi. Đây là bí mật của chúng ta, đừng để mẫu hậu biết. Lần trước em không vào cung như đã hứa… ở nhà có chuyện gì sao?

 

Tư Thành khoanh chân lại, đưa tay nghịch mấy chiếc lá rơi trước mặt, nói:

 

-Thân mẫu của em hôm ấy không được khỏe nên không giữ lời hứa với anh được. Em xin lỗi!

 

-Ngô Sung viên không khỏe? – Bang Cơ tròn mắt nhìn, sốt sắng – Có cần ta lệnh cho ngự y đến bắt mạch không? Thuốc trong cung không thiếu, hay là để ta…

 

Đứa bé mặc áo tím ngẩng lên, ánh mắt đen bình lặng ánh lên những tia nhìn cảm động rồi lắc đầu:

 

-Không cần đâu. Mọi chuyện giờ cũng ổn rồi, vì thay đổi thời tiết nên mẹ em bị cảm nhẹ thôi. À, để em đền cho anh thứ này…

 

Đến giờ Bang Cơ mới nhận ra cái bọc giấy Tư Thành cầm trong tay. Nhìn cách gói không ra hình thù vuông thành sắc cạnh này xem chừng bên trong chắc chắn không phải là sách bút rồi. Nghĩ đến thế đứa bé thầm thở ra sung sướng. Tư Thành thích sách, thích viết chữ, thậm chí có thể ngồi cả buổi từ sáng đến chiều ở tòa Kinh Diên nghe giảng mà không vặn vẹo người lấy một cái chứ đừng nói là ngáp ngắn ngáp dài. Ngày trước Bang Cơ cảm thấy những ngày nối ngày như vậy thật nhàm chán, việc đến Kinh Diên nghe giảng đều đặn chẳng qua là vì Đào Biểu không ngơi miệng lải nhải bên tai và bản thân đứa bé thì sợ Tuyên Từ Hoàng thái hậu không vui. Trên giảng đường, Bang Cơ là bé nhất nhưng lại có thân phận cao nhất, từ thầy học đến đám đồng môn tuy ngoài miệng không nói ra nhưng đều ngấm ngầm để ý, chờ đợi vị Hoàng đế nhỏ tuổi bộc lộ tinh hoa ra ngoài. Không muốn làm bản thân mất mặt nên đứa bé cũng phải cố tỏ ra nghiêm chỉnh dù việc đó làm cái lưng của nó rất mỏi.

 

Từ ngày Tư Thành cùng đi học với Bang Cơ, vị trí người bé nhất tại Kinh Diên chuyển sang cho vị thân vương sống trong dân gian ấy. Người thông minh như Tư Thành không thể không biết những lời bàn tán nhỏ to xung quanh mình nhưng vẫn có thể thản nhiên chăm chú đọc sách, bỏ tất cả ngoài tai. Đám học trò nói nhiều. Có mấy lần Bang Cơ lẳng lặng đến sớm, đứng ngoài nghe được họ đàm tiếu nào là xuất thân, nào là cân đong đo đếm xem phủ đệ của Bình Nguyên vương có cái gì đáng giá rồi cười ồ lên. Đám trẻ con này mới nứt mắt đã học người lớn nhìn tài sản, địa vị và những mối quen biết của người đối diện để mặc sức đánh giá rồi xem xem nên tôn trọng hay khinh thường người ta. Điều ấy làm Hoàng đế nhỏ rất ghét, thấy bực mình thay đứa em. Nhưng lúc Bang Cơ đem chuyện ấy kể cho Tư Thành thì chỉ nhận được một thái độ dửng dưng. Cậu bé gập cuốn sách trên tay lại, chăm chú nhìn Hoàng đế rồi nhẹ mỉm cười:

 

“Hoàng huynh, mấy chuyện đó anh để vào đầu làm gì? Em vẫn nghĩ tài sản, chức tước mà họ nói đến mơ hồ lắm, cái cúi đầu của loại người ấy trước kẻ có quyền có thế cũng không đáng tin. Trên đời chỉ có học vấn là điều chắc chắn nhất để khiến tất cả mọi người tôn trọng mình thôi!”

 

Những lời ấy làm Bang Cơ thực sự sững người. Cậu đã nghĩ mãi không hiểu làm cách nào để những người xung quanh bớt coi mình là trẻ con, thực bụng coi trọng điều cậu nói thay vì thứ lễ nghi quân – thần buộc phải thế. Từ đó, việc đọc sách, luyện chữ cũng thú vị hơn nhiều. Dù sao cậu cũng là hoàng huynh của Tư Thành, phải là tấm gương, phải là người có thể bảo vệ được cậu em này, Bang Cơ đã nghĩ vậy đấy.

 

-Anh thích bánh đa kê đúng không? Em tự mua đấy. – Tư Thành mở gói giấy đưa cho đứa bé đối diện.

 

-Đào Biểu, mang lọ đường cát[2] đến cho ta! – Bang Cơ miệng nói còn mắt hau háu nhìn hai miếng bánh đa kẹp ở giữa một thứ hỗn hợp vàng tươi deo dẻo, cười sung sướng.

 

Rắc những hạt đường trắng lên lớp kê vàng rồi đặt lại miếng bánh đa giòn tan lên trên, đứa bé há miệng cắn một miếng, hai mắt híp lại. Tư Thành mút ngón tay mình, nhìn cảnh đó không khỏi bật cười. Cậu vẫn nghĩ Hoàng đế có cả thiên hạ, trên đời có nhiều thứ quý giá hơn trăm lần, vạn lần một miếng bánh đa kê, chỉ cần một câu nói Hoàng đế đã có được trong tay nhưng hóa ra không phải. Hoàng cung với bản thân Tư Thành đến lúc này nếu không phải vì có Bang Cơ thì chắc chắn là chốn không bao giờ đứa bé muốn đặt chân đến. Cũng là những ánh mắt len len nhìn theo nhưng cảm giác đưa lại không giống với những gì cậu quen đón nhận như ở tòa Kinh Diên. Chính xác ra sao Tư Thành chưa rõ nên ngoại trừ những lúc gặp riêng Bang Cơ, không lúc nào đứa bé dám làm gì thoải mái quá mức như lúc sống ở ngoài. Ấy cũng là điều Ngọc Dao căn dặn nó trước mỗi lần nhập cung theo triệu kiến.

 

-Bác cầm lấy đi! – Tự tay mình rắc đường lên miếng bánh còn lại rồi đưa cho Đào Biểu đang đứng hầu gần đó, Tư Thành mỉm cười.

 

-Điện hạ, thần… không dám! – Viên hoạn quan rõ ràng ngạc nhiên trước hành động này của vị thân vương ít tuổi, chỉ dám cung kính cúi đầu từ chối.

 

-Coi như là quà hối lộ! – Tư Thành bật cười, ánh mắt long lanh tinh nghịch – Để sau này Hoàng thượng và ta có nghịch phá gì cũng mong bác mắt nhắm mắt mở bỏ qua cho.

 

-Thần không dám! – Người đàn ông đưa hai tay ra nhận lấy, nở một nụ cười ôn hòa.

 

Lắc lư người trong chiếc áo tím, Bình Nguyên vương nhìn anh trai rồi nói:

 

-Là Hoàng huynh nói với ta món bánh này là đặc sản của quê bác. Hồi Hoàng huynh còn nhỏ đã được ăn nên rất nhớ. Cũng lâu rồi quan nội thị cũng chưa được về quê, coi như ta nhiều chuyện đi!

 

Bang Cơ gật gật đầu tán đồng, ngước ánh mắt trong veo về phía người đàn ông đứng tuổi sau lưng mình, trên đôi má bầu bầu còn dính mấy hạt đường trắng.

 

-Quan gia… người…

 

-Khỏi cảm ơn. Trẫm rất thích ngươi mà! A, Hạ Liên mang trà đến rồi.

 

Cô cung nữ nhẹ bước lại, cúi mình hành lễ, lúc đứng dậy kín đáo chuyển ánh nhìn về phía Bình Nguyên vương. Khác với Đào Biểu, Tư Thành không thích bị Hạ Liên nhìn thấy trong bộ dạng như thế này cạnh Bang Cơ. Cô gái đó không phải kiểu cung nữ đưa chuyện, soi mói chủ nhân nhưng có thể vì cậu biết đó là người rất được Hoàng thái hậu tin dùng nên mơ hồ cảm thấy từng hành động nhỏ của mình cũng sẽ được bẩm báo lại chi tiết với bậc bề trên ấy. Thân thiết với Hoàng đế nói thế nào thì cũng là cưỡi lên lưng hổ, bản thân phải đề phòng và người khác cũng đề phòng mình y như thế. Những chuyện ấy kẻ làm thần tử đã mệt mỏi, Hoàng đế còn mệt mỏi hơn vì không biết phải tin ai.

 

Nghĩ lại, những điều Bang Cơ kể cho đứa bé nghe về những lời đồn đại của đám học trò không phải là tin tức sốt dẻo gì, chỉ thấy trong lòng như có một đám sương mù lạnh giá lướt qua. Tư Thành cảm thấy đó không phải chỉ là sự bảo vệ, là tình anh em – thứ mà cho đến khi vào Cung thành đứa trẻ mới biết – mà dường như còn cả sự tương đồng, như thể Bang Cơ nhìn thấy hoàn cảnh của chính mình trong Tư Thành. Có khi chỉ bởi một chút cảm xúc lướt qua ấy vào đúng thời điểm đã hất đổ những viên đá đứa bé dựng lên xung quanh từ khi được phong tước vương, hất đổ những suy nghĩ sẽ dùng cả cuộc đời mình gọi người trước mặt là “quan gia” và xưng “thần” cho đến lúc chết.

 

-Tay em sao vậy? – Bang Cơ phủi phủi mấy hạt đường dính trên má rồi nhận lấy chén trà từ tay Hạ Liên.

 

Kéo tay áo xuống rồi nhẹ nhàng chuyển bàn tay mình xuống dưới gầm bàn, đứa bé cười cười:

 

-Không có gì đâu. Em chơi với đám trẻ con ở cạnh nhà nên bị xây xước một chút.

 

-Hạ Liên, truyền ngự y. Mẫu hậu ta bảo những vết thương nhỏ cũng không được qua loa. – Hoàng đế lắc lắc đầu, mắt dán vào mặt bàn như thể muốn nhìn xuyên thấu – Mà em chơi gì để đến nỗi bị như vậy?

 

-Là… – Tư Thành đưa tay gãi đầu – … nhảy ngựa.

 

-Hôm nào chúng ta chơi thử trò đó đi. – Hoàng đế cười tươi rói, nhướn người về phía trước để đứa em có thể thấy đôi mắt sáng rực long lanh của mình – Lần trước ta có thấy mấy hoạn quan mới nhập cung chơi, nhìn rất vui.

 

-Thần xin bệ hạ. Chuyện gì cũng được trừ chuyện này. Ông nội của thần ơi, thần chỉ có một cái đầu thôi! – Đào Biểu méo mặt khúm núm van xin làm Bang Cơ bật cười ha ha. Nhưng nụ cười ấy nhanh chóng nhạt đi khi Tư Thành đứng dậy, xin cáo lui.

 

Bước về phía trước đủ xa, cậu bé mới từ từ ngoái lại. Trong khu vườn rộng, giữa những bóng lầu gác đổ dài lúc trời ngả về chiều là một đứa bé cũng giống Tư Thành nhưng sao cảnh tượng này lại cô đơn đến thế. Ngẫm nghĩ một hồi, cuối cùng nó cũng rời bước, quay trở lại cuộc sống ồn ào, náo nhiệt bên ngoài cánh cửa Cung thành của mình.

 

 

 

Điện Trường Xuân sáng ánh nến. Cung nữ thu dọn những đĩa thức ăn trên bàn rồi lui cả ra ngoài.

 

-Trẫm không hiểu – Bang Cơ đặt chén trà nguội xuống bàn, lắc lắc đầu.

 

-Thần ngu muội nên không biết quan gia đang muốn nói tới chuyện gì ạ! – Đào Biểu khom người, chậm rãi cất lời, đi sau lưng vị chủ nhân nhỏ tuồi.

 

-Trẫm không hiểu tại sao mẫu hậu có vẻ như không thích trẫm chơi cùng Tư Thành. Lúc nào người cũng nhắc nhở trẫm đó là Bình Nguyên vương… nhưng… chẳng phải trước khi trở thành một thân vương, đó vẫn là em trai trẫm sao? – Bang Cơ phất tay áo ngồi xuống chiếc ghế sau án thư, chống tay đỡ lấy một bên má.

 

Đào Biểu cúi đầu không đáp, cử chỉ hết sức bình tĩnh. Ông ở trong cung đã lâu, để có thể trở thành nội quan kề cận cạnh Hoàng đế cũng không phải là điều dễ dàng, chuyện năm xưa Tuyên Từ Hoàng thái hậu làm với Ngô Sung viên không phải ông không biết nhưng bụng bảo dạ rằng chuyện ấy bây giờ, sau này tuyệt đối không được nói ra, cũng không thể để bất kì ai tiết lộ cho Hoàng đế biết. Bang Cơ giống một tờ giấy trắng mà mỗi chữ viết lên đó phải được cân nhắc, phải là những thứ đẹp đẽ, chỉn chu nhất. Với tính tình của vị chủ nhân này, nếu biết được những chuyện ấy e rằng sẽ vừa thất vọng, vừa đau lòng, sẽ để lại trong tâm trí những vết thương không thể nào liền sẹo.

 

-Là lệnh bà sợ quan gia chơi đùa với Bình Nguyên vương mà quên việc học tập, trị nước thôi ạ. Người là Hoàng đế, là người đứng đầu trăm họ, an nguy của bách tính nằm trong tay người, Còn Bình Nguyên vương tương lai sẽ là rường cột của nước nhà, là cánh tay phải của quan gia nên luôn phải lấy việc tu thân, học theo gương thánh hiền làm trọng.

 

-Nói cũng phải! – Đứa bé mỉm cười, đưa tay trải phẳng tờ giấy trên bàn rồi nhẹ nhàng cầm chiếc bút lông lên chấm vào nghiên mực – Tư Thành rất thông minh. Ở tòa Kinh Diên không ai có thể nổi trội được bằng em ấy. Đến cả Hoàng huynh Khắc Xương tuy lớn tuổi hơn nhưng cũng không thể sánh bằng. Trẫm thật may mắn đúng không?

 

Đào Biểu lắng tai nghe những lời ấy, gật đầu tỏ ý tán đồng nhưng ngầm ghi nhớ trong lòng từng lời từng chữ, từng biểu cảm trên mặt vị vua nhỏ tuổi để đoán định những điều ngài nói ra là thật hay chỉ là trẻ con ngưỡng mộ lẫn nhau mà nói quá lên.

 

-Mà này… – Bang Cơ hơi vươn người sang trái, hướng ánh mắt về phía Đào Biểu – Trẫm cấm ngươi không được nói lại những chuyện vừa nãy cho bất kì ai. Tư Thành vốn không thích nghe người khác khen em ấy, cũng không thích người ta quá chú ý đến mình.

 

-Thần tuân chỉ! – Ông cúi đầu nhận mệnh nhưng lại thấy ngón tay út của đứa bé chìa ra trước mặt mình.

 

-Trẫm không cần khanh tuân chỉ. – Hoàng đế mỉm cười – Trẫm cần một lời hứa vì Tư Thành tin trẫm, còn trẫm rất tin khanh nên mới kể những chuyện ấy.

 

 

 

***

 

 

Những cuốn sách được xếp gọn gàng trên bàn. Dưới ánh nến là những con chữ ngay ngắn, cứng cỏi nhưng cũng phảng phất những ấn tượng thanh nhã hãy còn chưa ráo mực trên tờ giấy trắng. Hương hoa đại trong sân chùa theo gió luồn vào qua ô cửa, lật giở góc trang sách xột xoạt. Trong buồng không có ai.

 

Quan quan thư cưu

Tại hà chi châu

Yểu điệu thục nữ

Quân tử hảo cầu[3].

 

Trên mái nhà, đứa bé lên sáu gối đầu lên hai cánh tay, thoải mái ngả lưng trên lớp ngói âm dương, ngửa cổ nhìn vầng trăng tròn trịa trên bầu trời mang màu lam sáng. Nó lẩm nhẩm đọc lại bài thơ mình vừa dùng để luyện chữ, thoáng cau mày. Vẳng đưa lại là tiếng gõ mõ đều đều, tiếng tụng kinh trầm bổng của các sư thầy và mấy bà vãi già vào ngày có khóa lễ. Những thanh âm này Tư Thành nghe quen từ khi còn nhỏ, là nghe người khác đọc, là nghe chính mẹ mình đọc nhưng trong lòng luôn thấy hờ hững. Mỗi lần đi học về qua cửa chùa, đứa bé đều đứng lại, chắp tay vái vọng tam bảo một cái rồi mới cất bước đi tiếp. Ai nhìn cảnh tượng ấy cũng nói thằng bé hiểu chuyện, lễ nghĩa đều không thiếu nhưng chẳng có ai trông thấy ánh mắt của nó. Ấy là kiểu nhìn chỉ để mà nhìn. Cái thành kính sáng lên trong đáy mắt như khi lật giở những trang sách thánh hiền hay như khi vái lạy tượng Khổng Tử ở Văn Miếu tuyệt nhiên không hề có.

 

Mây lướt qua trăng như tấm vải sa mỏng rồi tan ngay khi gió thổi tới. Bài học đã xong, hiểu cũng đã hiểu nhưng trong lòng Tư Thành vẫn có chút băn khoăn. Thế nào là “yểu điệu thục nữ”, thế nào là “quân tử hảo cầu” thằng bé vẫn thấy thật mơ hồ. Dù gì nó cũng mới sáu tuổi. Gạch bỏ khỏi đầu việc gán sự yểu điệu cho mấy cung nữ nó từng tiếp xúc, Tư Thành lại miên man nghĩ đi đâu với ham muốn đã đọc là phải hiểu đến tận cùng.

 

-Cậu chủ? Cậu chủ? Cậu lại đi đâu rồi?

 

Tiếng đôi guốc gõ lộc cộc trên sàn gạch truyền đến cũng tiếng gọi lễ phép ngay phía dưới nhưng Tư Thành không đáp. Thằng bé nhẹ nhẹ tay cuộn lại sợi dây để thu con diều về rồi vẫn dán lưng trên mái nhà. Trong không khí là mùi cháo gà chị bếp nấu, chẹp miệng một cái, nó vẫn dằn lòng xuống cho đến khi có tiếng gọi quen thuộc vang lên:

 

-Tư Thành?

 

Bám hai tay vào hàng ngói ngoài cùng làm điểm tựa để thò đầu xuống nhìn, thằng bé cười ngay khi thấy dáng người thanh nhã của Ngọc Dao. Người hầu ban nãy đã dời đi nên thằng bé mới an tâm đu mình xuống đứng ngay ngắn trên nền nhà, đưa tay phủi sạch áo xong xuôi mới thưa:

 

-Mẹ tìm con?

 

-Con xem… – Ngọc Dao cau mày, đưa tay nhặt chiếc lá khô vương trên mái tóc của con trai, nói – …có thân vương nào như con không? Hở ra một cái lại trèo lên mái nhà là sao?

 

Miệng nhoẻn cười, đứa bé trai không đáp, lẳng lặng mở liễn cháo múc một bát dâng mẹ rồi mới ngồi xuống ghế. Người thiếu phụ đưa mắt nhìn nó định nói thêm gì rồi lại thôi. Lắm lúc Ngọc Dao cũng không hiểu nổi trong đầu đứa con trai của mình thực ra đang nghĩ cái gì. Gió thổi tới mát lành nhưng thời tiết đã mấy tháng nay không có lấy một giọt mưa. Mới chớm hè đã thế không hiểu lúa má, mùa màng sẽ ra sao nữa.

 

-Con học xong bài khóa hôm nay rồi nên mới dám đi chơi? – Nàng gác chiếc thìa sứ lên miệng bát, thuận tay rút ra một quyển sách, lật ngẫu nhiên một trang rồi đưa cho Tư Thành – Đọc cho mẹ nghe đoạn này xem nào.

 

-Dạ! – Tư Thành dùng hai tay đỡ lấy quyển sách, e hèm mấy tiếng lấy giọng rồi lắc lư cái đầu đọc vanh vách mà không cần liếc mắt xuống trang giấy thêm lần nào nữa, trong lòng có chút tự ái vì quyển sách này bản thân cậu đã học thuộc lòng như cháo chảy từ lâu – Nhân chi sơ tính bản thiện. Tính tương cận, tập tương viễn. Cẩu bất giáo, tính nãi thiên. Giáo chi đạo, quí dĩ chuyên. Tích Mạnh mẫu, trạch lân xử…[4].

 

Nó đọc nhưng mắt vẫn lén nhìn về phía cửa sổ mở rộng, kín đáo đề phòng nhỡ may có ai lại nghe thấy những điều này. Tư Thành biết ngôi nhà cạnh chùa Huy Văn của mình luôn nằm trong sự giám sát của những gia nhân do Hoàng thái hậu cử đến, trong bụng đang ngầm xếp đặt xem làm thế nào để tống cổ đám người đó đi.

 

-Nói cho mẹ hai câu đầu nghĩa là gì? – Nàng nhìn con, nghiêm giọng hỏi không khác gì các thầy dạy ở Kinh Diên khảo bài đám học sinh.

 

Ngồi thẳng lưng trên ghế, khoanh hai tay trước ngực, đứa bé thưa:

 

-Hai câu đó nghĩa là: Người sinh ra bẩm sinh lương thiện. Bản tính này ai cũng như ai nhưng do tập quán ở từng nơi khiến con người xa nhau, xa khỏi chữ “thiện” ban đầu.

 

Ngọc Dao khẽ gật đầu, hỏi tiếp:

 

-Còn câu: Tích Mạnh mẫu, trạch lân xử?

 

-Câu này nghĩa là: Mẹ Mạnh Tử chọn láng giềng, lấy từ điển tích thân mẫu của Mạnh Tử ba lần chuyển nhà để lựa cho con trai môi trường tốt. Ý là… – Mắt thằng bé sáng rực, trả lời trôi chảy nhưng đến cuối cùng lại ngưng lại, nhìn mẹ đăm đăm. Nó chợt hiểu ra ẩn ý của nàng khi tự nhiên đưa ra câu hỏi ấy.

 

-Con lại đây! – Ngọc Dao gọi khẽ, kéo đứa bé vào lòng mình – Tư Thành, giờ con lớn rồi, mẹ chỉ xin con hai chữ “bình an”, cả đời bình an mà sống. Cổ nhân nói: Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý[5], nhớ lấy câu đó mà sống thật đàng hoàng, ngay thẳng, hiểu không con?

 

Ngầm đoán sau những lời ấy mẹ sẽ chuyển qua nói chuyện Bang Cơ nên thằng bé cười nhẹ, nghiêm túc gật đầu tỏ vẻ đã lĩnh hội được lời dạy của Ngọc Dao. Đoạn, nó lảng ngay sang chủ đề khác – Mẹ ơi, tại sao con lại có một vết sẹo thế này?

 

Dưới ánh nền bập bùng soi tỏ vầng trán của đứa bé, quả nhiên trên đó là một vết tích mờ mờ đã có từ rất lâu. Tư Thành vốn cũng có chút thắc mắc nhưng không đến nỗi buộc phải biết, chỉ vì hôm nay không muốn phải nghe điều mình không thích nên mới lôi chuyện cũ ra. Đứa bé ngẩng mặt lên nhìn mẹ, tay xoa xoa lên trán, làm bộ như chờ đợi.

 

-Là do hồi nhỏ con nghịch ngợm, bị ngã nên có cái sẹo đó. – Ngọc Dao nheo mắt, cốc nhẹ lên trán thằng bé.

 

-Con cũng nghĩ vậy! – Tư Thành nhún vai, ngắm nghía cổ tay của mình đã được ngự y trong cung bó thuốc, quấn băng trắng. Tuy cử động còn có chút khó khăn như ít nhất cũng đỡ đau hơn mấy bữa trước.

 

-Mẹ đùa đấy! – Ngọc Dao cười, đưa tay vuốt tóc con trai, nhẹ nhàng thủ thỉ – Là có câu chuyện thế này. Hồi xưa khi mẹ mang thai con có nằm mơ thấy mình lên Thiên cung gặp Ngọc hoàng thượng đế. Người ban một tiên đồng xuống làm con trai mẹ, nhưng vị tiểu thần tiên đó bướng bỉnh, nhất quyết không chịu hạ phàm khiến Ngọc đế cả giận, dùng cái hốt ngọc mà ném, để lại cái vết trên trán. Lúc con sinh ra mẹ mới rõ, Lê Tư Thành của mẹ chính là vị tiên đồng ngang bướng ấy. Còn gì nữa nhỉ… à, tiên đồng xin có bạn đồng hành, xin cả người giúp việc nên Ngọc đế đã chỉ định một ngọc nữ rất xinh đẹp đi cùng, còn ban cả một tiểu tiên đồng khác theo hầu. Mẹ nghĩ đó là một câu chuyện hay… Không biết sau này con có gặp được ngọc nữ ấy không nhỉ?

 

Nhìn đôi mắt ôn hòa của mẹ, đứa bé cười khì khì:

 

-Con thấy vị tiên đồng đó thật là khôn ranh. Con thì con vẫn nghĩ cái sẹo này là do mình nghịch phá gì hồi còn nhỏ ý.

 

-Cái thằng bé này… – Ngọc Dao cốc nhẹ lên trán con rồi đứng dậy – Muộn rồi, con đi ngủ đi, mai còn phải đi học sớm.

 

Tà áo lụa của nàng mới khuất sau cánh cửa khép hờ đã nghe thấy tiếng gọi giật sau lưng.

 

-Mẹ ơi! – Tư Thành ló mặt ra – Con nghe nói Hoàng thái hậu đã hạ lệnh sai Thái úy Trịnh Khả đến xã Cổ Châu rước tượng Phật Pháp Vân từ Diên Ứng tự về Báo Thiên tự ở kinh thành để cầu đảo xin trời mưa[6]. Mẹ dẫn con đi xem lễ rước cho biết nhé! Chắc là vui lắm nhỉ?

 

Ngọc Dao dừng bước, cau mày cất tiếng dò hỏi:

 

-Xưa nay con không hứng thú với kinh kệ Phật pháp, lần này là có ý gì đây?

 

-Là tò mò ạ! – Thằng bé cười rồi khẽ khàng lui về buồng mình.

 

Lôi bát hồ, mấy thanh tre và giấy ra, Tư Thành nghiêng ngó xem có ai nhìn mình không rồi mới chọn một chỗ sáng nhất ngoài hiên, cẩn thận vót từng nan, uốn uốn một hồi để làm khung. Mường tượng vẻ mặt của Bang Cơ lúc nó giơ con diều này ra cho hoàng huynh xem rồi kể những chuyện bản thân sẽ chứng kiến trong lễ rước tượng Phật, Tư Thành không khỏi cảm thấy khoái chí. Hoàng huynh luôn muốn biết cuộc sống bên ngoài là thế nào, giờ sức nó chưa thể giúp người trốn khỏi hoàng cung nhưng kể chuyện thì có thể. Đấy là chưa nói đến bản thân thằng bé cũng vừa tò mò, vừa ngờ vực quyền năng của Đức Phật. Từ xưa đã nghe rằng Phật Pháp Vân vô cùng linh thiêng, thời Lý vua quan đã nhiều lần tới cầu đảo đều linh ứng cả, cầu mưa được mưa, cầu tạnh được tạnh, mưa thuận gió hòa, nên lần này nó quyết tâm mục sở thị cho biết.

 

Gọt gọt chỉnh chỉnh một hồi, ép nhẹ ống sáo trúc lên bờ môi, Tư Thành thổi thử trước khi buộc lên con diều. Âm thanh thoát ra vi vút, trong trẻo, từng âm đều rất hoàn mỹ. Hẳn nhiên điều ấy làm thằng bé vô cùng tự hào.

 

 

 

***

 

 

 

Năm Lê Tư Thành sinh ra, ba họ nhà Hành khiển Nguyễn Trãi lâm vào cảnh đầu rơi máu chảy. Vì cưu mang đứa cháu này, Đình thượng hầu Đinh Liệt cùng gia quyến phải vào tù ra tội.

 

Năm Lê Tư Thành lên ba, được phong Bình Nguyên vương, đến tháng mười năm đó, Nhập nội đô đốc Nguyễn Xí phải tội nhưng do thân là nguyên lão ba triều, lại có công hồi đầu năm đi đánh Chiêm Thành nên được hưởng luật bát nghị[7], chỉ bãi bỏ chức tước. Không ai rõ Nhập nội đô đốc mắc phải tội gì khiến Hoàng thái hậu tức giận đến mức phải ra lệnh đó. Người biết chuyện từ thời Thái Tông thì ngầm hiểu rằng, việc phong vương cho Hoàng tử Tư Thành chắc chắn phải đi cùng với sự cảnh cáo những người từng ngáng trở kế hoạch của Tuyên Từ Hoàng thái hậu lúc người còn là Nguyễn Thần phi. Nguyễn Trãi và Thị Lộ đã bị diệt, sau đó là Đinh Liệt bị tống giam, giờ đến Nguyễn Xí bị bãi chức cũng là lẽ thường tình. Ván cờ này là Hoàng thái hậu nắm thế thượng phong, tước vương kia cũng là người ban cho Lê Tư Thành, hoàn toàn chẳng phải sự thỏa hiệp hay nhượng bộ bất kì ai.

 

Năm Thái Hòa thứ sáu (1448), cục diện dần dần lại đổi khác.

 

“Hoàng thái hậu giá đáo!”

 

Tiếng thông báo ấy vọng vào buồng giam tối tăm, nguồn sáng duy nhất là ô cửa sổ vuông nhỏ xíu trổ trên bức tường đá xám dày ba tấc. Bụi bay lơ lửng trong dải nắng hạ.

 

“Cung nghênh Hoàng thái hậu. Hoàng thái hậu thiên tuế, thiên tuế, thiên thiên tuế”.

 

“Không cần đa lễ!” – Một giọng nữ thanh thanh đáp lại, vang lên tiếp sau là tiếng xiêm áo, tiếng những món đồ trang sức va khẽ vào nhau tạo thành những âm thanh đinh đinh đang đang. Mùi phấn sáp thoảng qua trong không khí ẩm mốc, bí bách.

 

Đinh Liệt quỳ trên sàn đá lạnh, ánh mắt đen lặng chạm đến mũi hài thêu chim phượng của người phụ nữ đáng tuổi con gái ông.

 

“Chẳng hay hôm nay lệnh bà di giá đến chỗ lao ngục này là có điều gì dạy bảo tội thần cùng gia quyến ạ?”

 

“Đình thượng hầu quá lời rồi. Ta vẫn nghĩ chuyện nào đi chuyện ấy”. – Tuyên Từ cất tiếng cười lanh lảnh nghe như tiếng bạch ngọc va vào nhau trong gió đông – “Bay đâu, cởi xiềng cho các hạ”.

 

Bàn tay quen cầm đao kiếm bao năm nay bị gông cùm đột nhiên trút được một gánh nặng khiến người đàn ông tóc hoa râm, gương mặt khắc khổ không khỏi ngạc nhiên.

 

“Tội chết có thể tha, tội sống ta không thể không tính. Luật pháp vốn không phải trò chơi, điều này hẳn nhiên các hạ đường đường là khai quốc công thần không thể không hiểu. Thời gian ngươi ở đây như vậy là đủ rồi, nên lấy công chuộc lỗi thì hơn. Lần này là Trịnh Khắc Phục và công chúa Ngọc Lan làm đơn khẩn khiết van xin quan gia nên mới có cái lệnh này. Nên cử xử, đền đáp về sau thế nào, hẳn Đình thượng hầu đã có tính toán”.

 

Quỳ xuống hành lễ tạ ơn, người đàn ông không lạ gì từng cái gai trong lời nói người đàn bà trước mặt. Bàn tay đeo vòng ngọc trắng mở rộng, đưa một đường hoa mỹ về cánh cửa phòng giam giờ không còn đóng kín:

 

“Đình thượng hầu, mời. Ta đã chuẩn bị nước thơm, y phục để tẩy trần cho ngài. Phủ đệ cũng đã bỏ dấu niêm phong, quét tước sạch sẽ đợi chủ nhân trở về”.

 

“Hoàng thái hậu quá hậu đãi lão thần rồi!” – Đinh Liệt chắp tay, cúi mình.

 

“Giang sơn xã tắc của quan gia từ nay về sau trông cậy cả vào sự tận tụy, trung thành và tài năng của những bậc khai quốc công thần như ngươi” – Tuyên Từ cười, đỡ người đàn ông đứng thẳng dậy – “Giờ Hoàng tử thứ tư của Tiên đế đã được phong làm Bình Nguyên vương. Việc học văn chương, lễ nghĩa thánh hiền, ta an tâm giao hoàng tử cho các quan ở Kinh Diên. Nhưng còn chuyện này khiến ta rất băn khoăn. Thái Tổ lấy lại sơn hà từ trên lưng ngựa, con cháu người không thể lơ là việc binh cách, càng không thể không biết võ thuật. Ta giao Bình Nguyên vương cho khanh và Thiếu bảo Nguyễn Xí mới được phục chức. Mong hai khanh sẽ dốc sức bồi dưỡng điện hạ để nước nhà có thêm một nhân tài”.

 

Với mối quan hệ giữa Đinh Liệt với Ngọc Dao cùng Tư Thành, chuyện dạy dỗ ấy chẳng sớm thì muộn cũng diễn ra. Tuyên Từ biết thế nên đã nhanh tay đi nước cờ này, để mọi chuyện phải công khai trước cặp mắt của mình, mọi động thái dù là nhỏ nhất phàm phạm vào lẽ quân – thần đều lập tức trở thành bằng chứng để xử tội chết cho những kẻ đó. Người đàn ông mỉm cười lấy lệ, cúi đầu tuân chỉ nhưng mắt liếc nhìn nhanh về phía sau, về phía những chấn song sắt khép kín.

 

“Hiềm một nỗi…” – Tuyên Từ Hoàng thái hậu thở dài, ra vẻ ái ngại, cặp mắt phượng sáng long lanh chăm chú nhìn biểu cảm trên gương mặt người đối diện – “Lần này quan gia xuống chỉ không hề nói đến gia quyến của Đình thượng hầu. Ta rất muốn để gia đình khanh được đoàn tụ, sum vầy nhưng lực bất tòng tâm, đành để phu nhân và các con khanh chịu khổ thêm một thời gian nữa vậy”.

 

Quan gia xuống chỉ, quan gia không đề cập đến… Tất cả những lời lẽ đó chỉ là bao biện, không hơn. Đinh Liệt biết rõ việc buông rèm nhiếp chính trao quyền trị nước cho ả đàn bà trước mặt, tất cả dù đều mang tiếng Hoàng đế chỉ thị, ra lệnh nhưng thực chất là chủ ý của người đàn bà ngồi sau tấm rèm sa mỏng ấy. Trong mắt Tuyên Từ, Bình Nguyên vương hãy còn nhỏ tuổi nhưng cũng như Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân, luôn là mối lo canh cánh cần phải đề phòng. Đằng ngoại của Bình Nguyên vương[8] không quá đáng sợ. Cái khiến Nguyễn Thị Anh lo lắng chính là họ ngoại của Ngọc Dao, là dòng họ Đinh, là Đinh Liệt. Ả sợ người đàn ông này sẽ dùng ảnh hưởng của mình để mưu đồ thoán nghịch, tôn đứa bé kia lên ngôi Thiên tử thay con trai mình nhưng ả lại không thể không dùng ông, không thể không dùng Nguyễn Xí nếu muốn củng cố giang sơ cho Hoàng đế trẻ con kia. Giam gia quyến Đinh Liệt trong lao tù chẳng qua là giữ con tin để không kẻ nào dám bạo gan làm phản. Bàn tay gân guốc trong một thoáng siết lại rồi buông ra ngay, người đàn ông cúi đầu:

 

“Thần xin nghe theo sự xếp đặt của quan gia và Hoàng thái hậu!”

 

Những chuyện ấy hẳn nhiên lúc này Lê Tư Thành hoàn toàn không hề hay biết.

 

Trong những cơn gió đông lạnh buốt thổi tới, chiếc áo mỏng dán lên tấm thân ấy nhưng đứa bé vẫn thản nhiên xuống tấn, thực hiện từng đòn đấm, đá vững chãi, mạch lạc.

 

-Điện hạ, tốt lắm! – Đinh Liệt gật đầu tỏ ý hài lòng, đưa tay vuốt chòm râu của mình.

 

Đứa bé cười cười, thưa:

 

-Các hạ quá khen, ta còn phải học hỏi nhiều. Ơ… ta thấy quan lại trong thành hay bên ngoài, phẩm trật từ thấp đến cao đều tấp nập ngựa xe mang quà cáp đến mừng hôn lễ của Vệ Quốc trưởng công chúa với Lê Quát. Sao trong phủ của Đình thượng hầu lại yên ắng suốt mấy hôm nay như vậy?

 

Số là thế này. Vệ Quốc trưởng công chúa là chị cả của Hoàng đế Bang Cơ, năm nay mới mười tuổi, lại bị câm được gả xuống cho con trai Thái úy Lê Thụ là Lê Quát. Lê Thụ trong triều cũng thuộc vào hàng trọng thần khai quốc nên nhân hôn sự này, lắm kẻ muốn cầu cạnh mà ngoi lên, tranh nhau cúng của cải để mưu phú quý đến nỗi gấm thêu, lĩnh là, vóc lụa ngoài phố đều bị mua hết nhẵn. Lê Thụ còn bắt quan lại các trấn, lộ, huyện phải sắm đủ trâu, dê các thứ. Quan dưới vì muốn làm đẹp lòng quan trên lại nhè xuống đầu dân chúng mà đòi.

 

-Điện hạ đừng giễu thần. Một kẻ như thần nào dám qua lại chỗ Thái úy quyền cao chức trọng. – Người đàn ông cất lời vẻ như xa cách nhưng ánh mắt lại chăm chú quan sát biểu cảm trên gương mặt đứa trẻ – Kiểu vào luồn ra cúi đó không phải cung cách của người xuất thân ở cửa nhà binh.

 

Tư Thành khoác chiếc áo gấm lên vai, ngẩng mặt lên, chầm chậm cất lời:

 

-Lời người từng chinh chiến nói ra nghe như dao chém đá, hy vọng ngài nói được cũng làm được. Đừng để đầu voi đuôi chuột như Đài quan Hanh Phát, lúc lên triều thì tâu hặc việc hối lộ công khai này rất gay gắt nhưng sau lại mang lễ vật đến nhà Lê Thụ lạy tạ, khiến cả thiên hạ được dịp chê cười. Quan gia và Hoàng thái hậu rất không hài lòng vì chuyện ấy. Quan gia ra sức chống việc ăn của đút lót, giữ gìn triều cương ngay ngắn nhưng tiếc là những kẻ có mặt trong cái danh sách chẳng lấy gì làm hay ho ấy lại toàn là những bậc đại quan đứng đầu triều đình. Quan lại là phụ mẫu, là tấm gương của dân chúng, gây ra những việc như vậy thì còn ra thể thống gì nữa! Lời ta nói là theo ý của Hoàng đế, hơn nữa giữa ta và ngài vừa là nghĩa thầy – trò, cũng là máu mủ ruột già. Mong Đình thượng hầu hiểu cho.

 

Người đàn ông đăm đăm nhìn đứa bé chỉ đứng cao đến hông mình, bị từng chữ thốt ra từ cái miệng hãy còn hôi sữa ấy làm cho sửng sốt, cuối cùng mới cúi đầu:

 

-Điện hạ, thần xin lĩnh ý!

 

Mùa đông năm ấy, Lê Tư Thành mới hơn sáu tuổi.


[1] Tiền duyên – Bạch Phụng

[2] Đường trắng, hạt nhỏ, mịn, khác với đường đỏ, đường mật.

[3] Trích từ bài thơ Quan thư trong Kinh thi

 

Nghĩa là: “Chim thư cưu kêu quan quan
Trên cồn đất giữa sông
Nàng yểu điệu thục nữ, hiền lành duyên dáng
Ta muốn kết duyên cùng nàng”
(Bản dịch nghĩa của Băng Tâm Phù Cừ)

 

Dịch thơ của Tản Đà:

Thư cưu cất tiếng quan quan
Hòa cùng sóng vỗ vọng vang đôi bờ
Dịu dàng thục nữ đào thơ
Sánh cùng quân tử duyên tơ mặn mà.

 

[4] Trích từ Tam tự kinh (Sách được dùng để dạy học cho học sinh mới đi học)

[5] Trích từ Tam tự kinh. Nghĩa là: Ngọc (dù quý) nhưng không mài giũa thì không thành đồ vật (có ích). Người không học thì không hiểu đạo lý.

[6] Theo Đại Việt sử kí toàn thư. Phật Pháp Vân là một trong Tứ Pháp, được thờ ở Diên Ứng tự (tức chùa Dâu, tại Luy Lâu, Bắc Ninh). Xem thêm sự tích, tài liệu liên quan đến Phật Mẫu Man Nương, Tứ Pháp chùa Dâu.

[7] Tám loại người được chiếu cố, nghị xét giảm tội

[8] Ám chỉ gia đình của Ngô Từ – Thân phụ của Tiệp dư (lúc này được phong Sung viên theo ý của Nguyễn Thái hậu) Ngô Thị Ngọc Dao

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s